Συμπόσιο (Re)Mining extractive waste: 5 συμπεράσματα από τον Peter Tom Jones

Disclaimer: Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος διαδικτυακού τόπου με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς αναφορά στο RAWMATHUB.GR (με ενεργό link) ή χωρίς την προηγούμενη γραπτή άδεια του RAWMATHUB.GR. 

Το διήμερο συμπόσιο «(Re)Mining extractive waste, a new business?» που πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Μαϊου 2022 στην πόλη Mechelen στο Βέλγιο, συγκέντρωσε κορυφαίους ειδικούς στον τομέα της εξόρυξης και της επανεπεξεργασίας εξορυκτικών αποβλήτων, με έμφαση στα τέλματα που προκύπτουν κατά την επεξεργασία θειούχων μεταλλευμάτων. Στο Συμπόσιο παρουσιάστηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στον τομέα, νέες ιδέες και επιχειρηματικές περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων case studies τόσο από ιστορικές όσο και από ενεργές τοποθεσίες εξόρυξης.  

Οι 175 συμμετέχοντες στο συμπόσιο συζήτησαν τις τεχνικές, οικονομικές, νομικές και κοινωνικές πτυχές σε σχέση με την πιθανή επανεπεξεργασία εξορυκτικών αποβλήτων στην Ευρώπη. Στη συζήτηση που έλαβε χώρα στο τέλος του Συμποσίου, πέντε ειδικοί μοιράστηκαν τις απόψεις τους σχετικά με το θέμα. Αυτοί ήταν οι: Anders Sand (Boliden), Hilde Chambart (Wienerberger Belgium), Daniel Goldmann (Technische Universität Clausthal), Alberto Vázquez Ruiz (Catapa) και Arnaud Vander Velpen (UNEP/Grid-Geneva).

Τη συζήτηση συντόνισε ο Peter Tom Jones, ο οποίος άντλησε πέντε βασικά «διδάγματα»: 

1. Δεν παρατηρούνται αποκλίνουσες απόψεις όσον αφορά την ανακύκλωση, εξόρυξη και επανεπεξεργασία για μέταλλα που χρησιμοποιούνται στην ενεργειακή μετάβαση όπως ο χαλκός, το λίθιο, το κοβάλτιο, το νικέλιο, το μαγγάνιο και οι σπάνιες γαίες. Όπως επίσης συμπεραίνεται στην πρόσφατη έκθεση των Eurometaux/KU Leuven «Metals for Clean Energy», η ΕΕ χρειάζεται εγχώρια εξόρυξη και επεξεργασία, βελτιωμένη ανακύκλωση, βιώσιμες εισαγωγές από αξιόπιστες χώρες και αλλαγές/βελτιώσεις τεχνολογίας και συμπεριφοράς. Ως εκ τούτου, η επανεπεξεργασία εξορυκτικών αποβλήτων (700 Mt/έτος στην Ευρώπη) μπορεί να προσφέρει μια επιπλέον πηγή μετάλλων (και ορυκτών).
2. Η επανεπεξεργασία (re-mining) εξορυκτικών αποβλήτων σε ενεργά ορυχεία είναι πολύ πιο απλή διαδικασία από ό,τι σε κλειστές (ιστορικές) τοποθεσίες εξόρυξης. Ωστόσο, το πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ και οι επιμέρους εθνικές πολιτικές πρέπει να εναρμονιστούν και να ευθυγραμμιστούν εκ νέου για να διευκολυνθεί η επανεπεξεργασία, αντί απλώς να «μην απαγορευθεί». Οι διαδικασίες αδειοδότησης πρέπει να γίνουν πολύ πιο γρήγορες από ό,τι συμβαίνει σήμερα, όπως προέκυψε και από την παρουσίαση του Anders Sand της Boliden για τη Σουηδία.
3. Δεδομένων των τεράστιων διαθέσιμων όγκων, η χρήση των αποβλήτων από τις δραστηριότητες επανεπεξεργασίας, σε δομικά υλικά (αδρανή, τσιμέντο/σκυρόδεμα, κεραμικά…) αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη της βιομηχανίας επανεπεξεργασίας. Για να πραγματοποιηθεί αυτό, η βιομηχανία της εξόρυξης πρέπει να συνεργαστεί πιο ενεργά με τον κατασκευαστικό κλάδο για να ευθυγραμμιστεί με τις απαιτήσεις/προδιαγραφές. Μπορούν να δημιουργηθούν νέα εργοστάσια για δομικά υλικά κοντά στις (πιο απομακρυσμένες) τοποθεσίες εξόρυξης. Αυτό θα πρέπει να αποτελέσει μέρος μιας νέας νοοτροπίας Κυκλικής Οικονομίας. Για άλλη μια φορά, τα πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ και οι εθνικές πολιτικές πρέπει να εναρμονιστούν για να διευκολυνθεί αυτή η προσπάθεια.
4. Η επανεπεξεργασία πλούσιων σε CRM (Critical Raw Materials, ΚΟΠΥ) τελμάτων σε ενεργές τοποθεσίες εξόρυξης μπορεί να προχωρήσει χωρίς την ανάγκη επιδοτήσεων, όπως προκύπτει από τις πολλές επιτυχημένες μελέτες περίπτωσης που παρουσιάστηκαν (π.χ. το έργο Chvaletice της Euromanganese στην Τσεχική Δημοκρατία). Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για τις ιστορικές τοποθεσίες απόθεσης τελμάτων. Εκεί, θα χρειαστούν συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) – με κάποια μορφή επιδότησης– για να επιτραπεί σε ιδιωτικές εταιρείες να υλοποιήσουν τα έργα επανεπεξεργασίας σε αυτές τις τοποθεσίες. Επισημαίνεται ότι με την επανεπεξεργασία προκύπτουν και έμμεσα κοινωνικά οφέλη (όπως κατάργηση της πηγής ρύπανσης, μείωση του CO₂, δημιουργία θέσεων εργασίας).
5. Όσον αφορά την Κοινωνική Άδεια Λειτουργίας (Social Licence to Operate, SLO) για έργα επανεπεξεργασίας, το συμπέρασμα είναι ότι – σε γενικές γραμμές – οι τοπικές κοινωνίες δείχνουν να είναι θετικά προσκείμενες για τέτοιες δραστηριότητες αποκατάστασης περιοχών/ανάκτησης πόρων. Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την (αποτυχημένη) προσπάθεια στην Ευρώπη να τεθούν σε λειτουργία έργα Enhanced Landfill Mining. Στα τελευταία, η έλλειψη δημόσιας αποδοχής ήταν και ο λόγος που τέτοιες προσπάθειες εγκαταλήφθηκαν στο παρελθόν (όπως η EURELCO). Για την περαιτέρω βελτίωση της SLO για την επανεπεξεργασία εξορυκτικών αποβλήτων, υπήρξε σαφής συναίνεση μεταξύ όλων των συμμετεχόντων στο συμπόσιο ότι η επικοινωνία με τις τοπικές κοινωνίες είναι απαραίτητη. Ειδικά για έργα σε ιστορικές τοποθεσίες εξόρυξης, η δημιουργία ΣΔΙΤ όπου θα υπάρχει συνιδιοκτησία από τον τοπικό πληθυσμό θα μπορούσε να ληφθεί σοβαρά υπόψιν.

Peter Tom Jones: Πριν από το συμπόσιο, φοβόμουν κάπως ότι η κοινότητα επανεπεξεργασίας εξορυκτικών αποβλήτων θα αντιμετώπιζε μια δύσκολη μάχη. Ωστόσο, για μένα είναι ξεκάθαρο τώρα ότι -σε σύγκριση με την κοινότητα του Enhanced Landfill Mining, στην οποία ήμουν πολύ ενεργός για περίπου 10 χρόνια- το μέλλον είναι πολύ πιο λαμπρό για την κοινότητα του Remining. Μου έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση οι μελέτες περίπτωσης από τη Γερμανία, την Τσεχία και τον Καναδά.

Με έπεισαν ότι η επανεπεξεργασία των εξορυκτικών αποβλήτων δεν είναι ένα όνειρο, αλλά μια πολύ ρεαλιστική ευκαιρία για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής πρώτων υλών ώστε να γίνει λιγότερο εξαρτημένη από τον υπόλοιπο κόσμο για τα (κρίσιμα) μέταλλα που είναι απαραίτητα για την ενεργειακή μετάβαση.

 

Λίγα λόγια για το Συμπόσιο: Το Συμπόσιο οργανώθηκε από τα έργα Horizon2020 NEMO (Near-zero-waste recycling of low-grade sulphidic mining waste for critical-metal, mineral and construction raw-material production in a circular economy) και SULTAN (European Training Network for the Remediation and Reprocessing of Sulfidic Mining Waste Sites) σε συνεργασία με το SIM² KU Leuven με την υποστήριξη των έργων CROCODILE και TARANTULA. Τα έργα NEMO, SULTAN, CROCODILE και TARANTULA έχουν λάβει επιδότηση από το EU Framework Programme for Research and Innovation Horizon 2020. 

Με πληροφορίες από linkedin.com

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ RAWMATHUB.GR