Το δακτυλίδι της φωτιάς και ο άνθρωπος

Στα όρια του Ειρηνικού Ωκεανού, εκεί όπου η Γη σιγοβράζει και οι σεισμοί μετρούνται με πολλά ρίχτερ, υψώνεται το Δακτυλίδι της Φωτιάς [1]. Δεν είναι απλά μια ζώνη μήκους 40.000 χιλιομέτρων που περιβάλλει τον Ειρηνικό Ωκεανό και επεκτείνεται από τη Νότια Αμερική μέχρι την Ασία, την Αυστραλία και τη Βόρεια Αμερική. Είναι ένα πύρινο στέμμα με πάρα πολλή λάβα γύρω από τον Ωκεανό (Εικόνα 1). 

Είναι και μια ζώνη που όπου συμβαίνει το 90% των σεισμών της Γης και όπου βρίσκεται το 75% των ενεργών ηφαιστείων του κόσμου. Είναι ο χώρος του πλανήτη όπου τα ηφαίστεια ξυπνούν από κρυμμένους «πυροκροτητές» [3]. Εκεί που οι θάλασσες κρύβουν τις πληγές τους και κάθε τράνταγμα της Γης διηγείται μια ιστορία καταστροφής, αλλά ενίοτε και δημιουργίας. Εδώ η Γη δεν γνωρίζει τι θα πει ανάπαυση. Οι τεκτονικές της πλάκες σχηματίζουν βουνά που θέλουν να αγγίξουν τον ουρανό και βαθιές ωκεάνιες τάφρους που φθάνουν στον βυθό, μέχρι τις ένδεκα χιλιάδες μέτρα (Εικόνα 2).

Κάθε έκρηξη και κάθε ρήγμα είναι μια υπενθύμιση πως η σταθερή Γη δεν είναι παρά μια ψευδαίσθηση. Και ο άνθρωπος - ασήμαντος μπροστά στις αλλαγές της - στέκει και αφουγκράζεται ή τρέχει για να σωθεί!!

Το Δακτυλίδι της Φωτιάς μοιάζει με κέντημα από φλόγα και νερό, που μας θυμίζει πως η ιστορία της Γης γράφεται συνεχώς με κόκκινο μελάνι από τη φωτιά του μάγματος και γαλάζιες πινελιές από τα αγριεμένα κύματα της θάλασσας (Εικόνα 3).

Οι άνθρωποι που ζουν στη σκιά του Δακτυλιδιού, από τους κατοίκους των Άνδεων μέχρι τους ψαράδες του Ειρηνικού, έχουν μάθει να υποκύπτουν στις δυνάμεις του. Χτίζουν τις ζωές τους πάνω στο εύθραυστο χώμα του, ξέροντας ότι κάθε στιγμή μπορεί να φέρει το τέλος. Το Δακτυλίδι της Φωτιάς μοιάζει με ένα καθρέφτη του ανθρώπου, που προσπαθεί να αντέξει στις καταστροφές ή/και να αναγεννηθεί από τις στάχτες του.

Έτσι και το ηφαίστειο της Κρακατόα, της «υστερικής κόρης» του Δακτυλιδιού της Φωτιάς, έβγαλε απ’ τον κρατήρα της την πιο βροντερή κραυγή που ακούστηκε ποτέ στη Γη· το 1883. Όταν η έκρηξη του ακούστηκε μέχρι την κεντρική Αυστραλία, 3.600 χιλιόμετρα μακριά, καθώς και μέχρι τον Μαυρίκιο, 4.780 χιλιόμετρα δυτικά, με την Κρακατόα να βρίσκεται ανάμεσα στα νησιά Ιάβα και Σουμάτρα της Ινδονησίας. Παρ ’όλα αυτά, οι ψαράδες ατάραχοι συνεχίζουν να «κυνηγούν» τα ψάρια (Εικόνα 4)!

Μια απέραντη έκταση, βυθισμένη στα βάθη της θάλασσας, με τη Νέα Ζηλανδία και τη Νέα Καληδονία ως τις μόνες της κορυφές να ξεπροβάλλουν από τον ωκεανό, η Zealandia είναι μια υποβύθιση του Δακτυλιδιού που έσπρωξε τμήματα της κάτω από τον Ειρηνικό. Με μια έκταση περίπου 5 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων - όσο και η μισή Αυστραλία - η Zealandia θεωρείται η όγδοη ήπειρος του πλανήτη, παρόλο που στην ουσία είναι μια υποήπειρος.

Σχηματίστηκε πριν από εκατομμύρια χρόνια. Αυτή η Ζηλάντια αποτελεί απόδειξη των αόρατων γενεσιουργών δυνάμεων της Γης· είναι μια ήπειρος που υπάρχει χωρίς να φαίνεται, σαν τις σκέψεις του ανθρώπου που κρύβονται πίσω από τα μάτια του (Εικόνα 5).

Τα μεγάλα παιδιά της Γης, οι τεκτονικές πλάκες, κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας σπρώχνονται και βυθίζονται η μία κάτω από την άλλη απελευθερώνοντας φωτιά από τα έγκατα της. Μοιάζουν με απειθάρχητους έφηβους που παλεύουν έξω απ’ τα σχολεία, μπροστά στις κοπελιές που τους θαυμάζουν.

Στη συγχορδία της συνύπαρξης των σεισμών και ηφαιστείων, το Δακτυλίδι της Φωτιάς μας αποκαλύπτει τις βαθύτερες δυνάμεις του. Ένας σεισμός, μια εσωτερική δόνηση της Γης, μπορεί να ξυπνήσει το μάγμα και να γεννήσει μια έκρηξη, σαν μια κραυγή που σπάει τη σιωπή της. Που μπορεί να φθάσει σε ακραίες καταστάσεις.

Στον σεισμό του Τόχοκου στην Ιαπωνία, στις 11 Μαρτίου του 2011, η Γη τραντάχτηκε με 9,1 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ, ενώ το ηφαίστειο Σινμοεντάκε, ύψους 1.420 μέτρων επαναδραστηριοποιήθηκε απαντώντας στην πρόσκληση με φλόγες και λάβα. Η δόνηση προκάλεσε τσουνάμι σε πολλές περιοχές της Ιαπωνίας και αυτό βλάβες σε τρεις αντιδραστήρες στο συγκρότημα πυρηνικών σταθμών της Φουκουσίμα.

Το τσουνάμι αποδείχθηκε πολύ πιο καταστροφικό από τον ίδιο το σεισμό, καθώς σε αρκετές ακτές έφτασε τα 15 μέτρα ύψος, ενώ αλλού μέχρι και τα 40,5 μέτρα. Συμπαρέσυρε σπίτια, κτίρια, αυτοκίνητα, ακόμα και πλοία, φτάνοντας κατά τόπους έως και τα 20 χιλιόμετρα μέσα στη στεριά. Στην Εικόνα 6 ανάμεσα στα συντρίμμια σε δρόμο του Οφουνατό φαίνεται και ένα αλιευτικό σκάφος που προσάραξε εκεί από το τσουνάμι που έπληξε την πόλη!

Ο σεισμός και το τσουνάμι του 2011 προκάλεσαν σημαντικές απώλειες ανθρώπινων ζωών, με τις επίσημες εκτιμήσεις να αναφέρουν 15.894 νεκρούς. Επιπλέον, 2.529 άτομα παραμένουν αγνοούμενα, γεγονός που υπογραμμίζει την έκταση της τραγωδίας.

Λίγο μετά από τον σεισμό των 8,8 Ρίχτερ που έπληξε πρόσφατα την Καμτσάτκα έξι ηφαίστεια της περιοχής «δεν έκρυψαν τον ενθουσιασμό τους». Το ένα μάλιστα, το ηφαίστειο Krasheninnikov, εξερράγη για πρώτη φορά ύστερα από περίπου 500 χρόνια. Ένας σιωπηλός Τιτάνας μας υπενθύμισε τη δύναμη που κρύβεται κάτω από την επιφάνεια του πλανήτη (Εικόνα 7).

Πρώτο εξερράγη, στις 30 Ιουλίου, το ηφαίστειο Kliuchevskaya. Είχε ήδη δείξει σημάδια αναταραχής πριν από τον σεισμό, και οι ειδικοί συμπέραναν ότι ο σεισμός πιθανώς ενέτεινε την έκρηξη, αλλά δεν την προκάλεσε. Ωστόσο, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε την ακριβή επίδραση του σεισμού στην έκρηξη του. Ακολούθησαν εκρήξεις των γειτονικών ηφαιστείων Shiveluch, Bezymianny, Karymsky, Avachinsky και Krasheninnikov, οι οποίες συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Όλα τα ηφαίστεια βρίσκονται στον Δακτύλιο της Φωτιάς, μια γεωλογική περιοχή γνωστή για την ηφαιστειακή και σεισμική δραστηριότητα.

Τι είναι, λοιπόν, ο άνθρωπος, μπροστά σε αυτές τις δυνάμεις της φύσης; Προφανώς ένας ανήμπορος θεατής. Οι δονήσεις της Γης μπορεί καμιά φορά να μας θυμίσουν τις δικές μας εσωτερικές αναταράξεις, τις στιγμές που οι σκέψεις μας συγκρούονται και γεννούν νέες αλήθειες ή καταθλιπτικές καταστάσεις.

Ίσως, μέσα σε αυτόν τον αέναο κύκλο των σεισμών, των ηφαιστείων και των τσουνάμι να κρύβεται η ουσία και της δικής μας ζωής: να ζεις σημαίνει να δέχεσαι το απρόβλεπτο, να καταλαβαίνεις το χάος του σύμπαντος, να στέκεσαι στο χείλος του γκρεμνού και να τολμάς να κοιτάζεις κάτω.

[1] https://geographical.co.uk/science-environment/geo-explainer-what-is-the-ring-of-fire

[2] https://www.floodgatesblog.com/2018/08/24/dozens-of-quakes-rattle-pacifics-ring-of-fire/

[3] https://rawmathub.gr/must-read-articles/apokalyptontas-ton-alithino-planiti

[4] https://wallpapers.com/images/hd/mariana-trench

[5] https://www.instagram.com/erskine.designs/

[6] https://www.whoi.edu/press-room/news-release/volcanic-arc-lavas/

[7] Petty Officer 1st Class Matthew Bradley/U.S. Navy photo

[8] https://www.cbc.ca/news/world/kamchatka-peninsula

Απαγορεύεται ρητώς η αναπαραγωγή ή αναδημοσίευση, μερική ή ολική, του εν λόγω περιεχομένου. Το RAWMATHUB.GR διατηρεί το αποκλειστικό δικαίωμα δημοσίευσης και παροχής αδειών αναδημοσίευσης κατόπιν έγγραφης άδειας, επιφυλασσόμενο για την άσκηση κάθε νόμιμου δικαιώματος του. Εφόσον επιθυμείτε να χρησιμοποιήσετε το περιεχόμενο, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας στο Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..