Το φύλο μπορεί να λειτουργήσει ως πλεονέκτημα σε ρόλους που απαιτούν ουσιαστική συνεργασία

Ε.: Πώς επιλέξατε να δραστηριοποιηθείτε στον κλάδο των ΟΠΥ; Υπήρχε κάποια στιγμή ή ευκαιρία που σας έκανε να πείτε «αυτός ο χώρος μου ταιριάζει»;

Αλεξάνδρα Μπορέτου: Η επιλογή μου να δραστηριοποιηθώ στον κλάδο των Ορυκτών Πρώτων Υλών δεν ήταν τυχαία, καθώς από νωρίς αντιλήφθηκα ότι βρίσκεται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης. Η απανθρακοποίηση, η ασφάλεια εφοδιασμού και η στρατηγική αυτονομία ανέδειξαν τον κλάδο σε θεμελιώδη προτεραιότητα. Την ίδια στιγμή, ενώ η δημόσια συζήτηση εστίαζε στις ανανεώσιμες πηγές και στην αποθήκευση ενέργειας, για μένα ήταν σαφές ότι χωρίς επάρκεια, ορθολογική διαχείριση και τεχνολογική αναβάθμιση των ορυκτών πρώτων υλών, καμία πράσινη τεχνολογία δεν μπορεί να κλιμακωθεί. Εκεί συνειδητοποίησα ότι ο πρωτογενής τομέας δεν είναι περιφερειακός, αλλά θεμελιώδης προϋπόθεση της ενεργειακής μετάβασης.

Η ενασχόληση μου με τον χώρο αυτό νωρίς στην καριέρα μου, με διαμόρφωσε ουσιαστικά. Σε ένα περιβάλλον όπου κάθε απόφαση επηρεάζει όχι μόνο την εξόρυξη, αλλά ολόκληρη την αλυσίδα αξίας και τα επόμενα στάδια παραγωγής που χρησιμοποιούν τις πρώτες ύλες ως βασικό συντελεστή, ανέπτυξα ολιστική σκέψη και ικανότητα αξιολόγησης κινδύνων με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Παράλληλα, ο ρόλος του μηχανικού λειτουργεί ως κρίσιμος σύνδεσμος ανάμεσα στη διοίκηση και στις ομάδες λειτουργίας και με εκπαίδευσε να μεταφράζω τις στρατηγικές κατευθύνσεις σε εφαρμόσιμες επιχειρησιακές λύσεις, λαμβάνοντας υπόψη ανθρώπινο δυναμικό, ασφάλεια, κόστος και χρόνο υλοποίησης.

Αυτές οι εμπειρίες αποτέλεσαν τη βάση για δεξιότητες που αποδείχθηκαν πολύτιμες για τη μετέπειτα πορεία μου στη στρατηγική και στον μετασχηματισμό οργανισμών, όπως η δομημένη ανάλυση σύνθετων συστημάτων, η σύνδεση στρατηγικής και υλοποίησης, η αποτελεσματική διαχείριση εμπλεκόμενων μερών και η ικανότητα μετατροπής αποφάσεων διοίκησης σε μετρήσιμο επιχειρησιακό αποτέλεσμα και διατηρήσιμη αξία. Για μένα, αυτός ήταν ο χώρος όπου η στρατηγική παύει να είναι θεωρία και γίνεται ευθύνη.

Ε.: Πώς θα περιγράφατε την εργασιακή σας εμπειρία μέχρι σήμερα; Αν αντιμετωπίσατε κάποια πρόκληση σχετική με το φύλο ή στερεότυπα, πώς τα διαχειριστήκατε;

Αλεξάνδρα Μπορέτου: Μέχρι σήμερα, η εργασιακή μου εμπειρία, τόσο στο πεδίο όσο και στη συμβουλευτική στρατηγικής, υπήρξε απαιτητική αλλά ουσιαστικά αξιοκρατική. Προσωπικά, δεν αντιμετώπισα κάποια άμεση πρόκληση που να σχετίζεται με το φύλο μου. Οι απαιτήσεις του κλάδου είναι υψηλές για όλους και η απόδοση κρίνεται πρωτίστως από το αποτέλεσμα, τη συνέπεια και την ικανότητα συνεργασίας.

Ωστόσο, θεωρώ ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για πολλές γυναίκες δεν προκύπτει απαραίτητα από το ίδιο το εργασιακό περιβάλλον, αλλά από τις κοινωνικές προσλαμβάνουσες γύρω από έναν κλάδο που παραδοσιακά θεωρείται ανδροκρατούμενος. Αυτή η αντίληψη συχνά δημιουργεί μια εσωτερική πίεση να αποδείξεις εκ νέου την επαγγελματική και γνωσιακή σου επάρκεια. Ο «σκόπελος» λοιπόν είναι συχνά εσωτερικός: η ανάγκη να υπεραποδώσεις για να θεωρηθεί αυτονόητη η παρουσία σου.

Παράλληλα, η εμπειρία μου έδειξε ότι χαρακτηριστικά που συχνά αποδίδονται στις γυναίκες, όπως η ενσυναίσθηση και η συμπεριληπτική προσέγγιση στη λήψη αποφάσεων, ενισχύουν την ποιότητα της επικοινωνίας και τη συνοχή των ομάδων. Ειδικά σε περιβάλλοντα όπου ο μηχανικός καλείται να γεφυρώσει διοίκηση και λειτουργία, η κατανόηση διαφορετικών οπτικών και η δημιουργία εμπιστοσύνης αποδεικνύονται καθοριστικές. Για μένα, λοιπόν, το φύλο δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Αντίθετα, σε συνδυασμό με επαγγελματική επάρκεια και πειθαρχία, μπορεί να λειτουργήσει ως ουσιαστικό πλεονέκτημα σε ρόλους που απαιτούν ηγεσία και ουσιαστική συνεργασία.

Ε.: Πόσο «ανοιχτός» είναι σήμερα ο κλάδος για τις γυναίκες; Βλέπετε πραγματική βελτίωση; Υπήρξε κάποια στιγμή που νιώσατε «τώρα με εμπιστεύονται»;

Αλεξάνδρα Μπορέτου: Κατά τη γνώμη μου, ο κλάδος σήμερα είναι σαφώς πιο ανοιχτός στις γυναίκες, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τα ίδια κριτήρια καταλληλότητας και υπευθυνότητας που ισχύουν για όλους: επάρκεια γνώσεων, τεχνικές δεξιότητες, συνέπεια και ικανότητα συνεργασίας. Τα τελευταία δέκα χρόνια έχω διαπιστώσει ουσιαστική βελτίωση στην αναλογία εκπροσώπησης, καθώς ολοένα και περισσότερες γυναίκες επιλέγουν συνειδητά να ενταχθούν στον χώρο.

Είναι σημαντικό, ωστόσο, να αναγνωρίσουμε ότι η περιορισμένη παρουσία γυναικών στο παρελθόν δεν οφειλόταν απαραίτητα σε κλειστές επαγγελματικές δομές, αλλά στο γεγονός ότι λιγότερες γυναίκες επέλεγαν να σπουδάσουν συναφή αντικείμενα. Αυτή η επιλογή επηρεαζόταν περισσότερο από κοινωνικές και οικογενειακές αντιλήψεις παρά από την ίδια την αγορά εργασίας. Όσο οι γυναίκες επιλέγουν ελεύθερα το πεδίο σπουδών και επαγγελματικής τους πορείας, η παρουσία τους στον κλάδο αυξάνεται φυσικά και οργανικά.

Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια τα επιτεύγματα γυναικών στον χώρο προβάλλονται πιο συστηματικά. Η ανάδειξη επιτυχημένων παραδειγμάτων λειτουργεί ως καταλύτης έμπνευσης για τη νέα γενιά, δημιουργώντας ορατά πρότυπα και ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση όσων σκέφτονται να ακολουθήσουν τον κλάδο.

Όσο για τη στιγμή που ένιωσα ότι έχει εδραιωθεί η εμπιστοσύνη, αυτή δεν ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός. Ήρθε σταδιακά, όταν η συμμετοχή μου σε συζητήσεις δεν περιοριζόταν στην τεχνική τεκμηρίωση, αλλά ζητούνταν η κρίση και η οπτική μου σε πιο σύνθετα, στρατηγικά ζητήματα. Όταν αντιλαμβάνεσαι ότι η άποψη σου επηρεάζει τη λήψη αποφάσεων και ότι σου ανατίθεται ουσιαστική ευθύνη, τότε καταλαβαίνεις πως η εμπιστοσύνη δεν είναι δεδομένη λόγω θέσης, αλλά κερδισμένη μέσα από συνέπεια και αποτέλεσμα.

Ε.: Work–life balance στον κλάδο: τι κάνει τη διαφορά; Τι βοηθά μια γυναίκα επαγγελματία να το πετύχει;

Αλεξάνδρα Μπορέτου: Το work–life balance, ειδικά σε έναν απαιτητικό κλάδο, δεν μπορεί να οριστεί με έναν ενιαίο και απόλυτο τρόπο. Ξεκινά από δύο βασικά ερωτήματα: Ποιος είναι ο προσωπικός σου επαγγελματικός στόχος και σημείο αναφοράς για την επιτυχία; Πόσο είσαι διατεθειμένος να επενδύσεις για να το πετύχεις; Η ισορροπία μεταβάλλεται ανάλογα με τη φάση ζωής και τις προτεραιότητες του καθενός.

Σε ατομικό επίπεδο, αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η ύπαρξη συνειδητών μηχανισμών αποσυμπίεσης που εντάσσονται ρεαλιστικά στην καθημερινότητα. Σε περιβάλλοντα με έντονους ρυθμούς, η ανθεκτικότητα δεν είναι δεδομένη αλλά καλλιεργείται. Ταυτόχρονα, πολλές από τις τριβές που δημιουργούνται σπάνια οφείλονται σε έλλειψη διάθεσης της εταιρείας να δώσει χώρο σε προσωπικές ανάγκες, και συχνά προέρχονται από μη επαρκή ή μη έγκαιρη επικοινωνία αυτών των προτεραιοτήτων.

Σε επίπεδο ομάδας και εταιρείας, καθοριστική είναι η σαφής επικοινωνία προτεραιοτήτων, είτε σε προσωπικό και οικογενειακό επίπεδο, είτε σε επαγγελματικό. Εξίσου σημαντικός είναι ο σωστός και επαρκής καθορισμός στόχων και προσδοκιών. Όταν τα πλαίσια συνεργασίας είναι καθαρά, μειώνεται η ασάφεια, αποφεύγονται οι περιττές τριβές και ενισχύεται η εμπιστοσύνη μέσα στην ομάδα. Παράλληλα, η ορατότητα των στόχων της ομάδας και του αντίκτυπου των δράσεών της επιτρέπει στα μέλη της να αντιλαμβάνονται ουσιαστικά τη συμβολή τους. Όταν γνωρίζεις πού πηγαίνεις, ποιος είναι ο ρόλος σου και πώς αξιολογείται η συνεισφορά σου, τότε μπορείς να οργανώσεις καλύτερα τόσο τον επαγγελματικό όσο και τον προσωπικό σου χρόνο. Κατά τη γνώμη μου, ουσιαστικό work-life balance επιτυγχάνεται όταν φιλοδοξία και βιωσιμότητα ευθυγραμμίζονται, μέσα από διαφάνεια, ευελιξία και αμοιβαία κατανόηση.

Η Αλεξάνδρα Μπορέτου είναι Μεταλλειολόγος-Μεταλλουργός Μηχανικός του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και απόφοιτη MBA του INSEAD, με πολυετή εμπειρία στην επιχειρησιακή στρατηγική και στον μετασχηματισμό οργανισμών με έμφαση στον ενεργειακό τομέα.

Ξεκίνησε την πορεία της από το πεδίο, στην εταιρεία ΔΕΛΦΟΙ - ΔΙΣΤΟΜΟΝ Α.Μ.Ε. (θυγατρική του ομίλου METLEN) στις υπόγειες εξορύξεις βωξίτη, και συνέχισε στον κλάδο της συμβουλευτικής στην PwC, στην ομάδα στρατηγικής. Εκεί, ως Senior Strategy Associate Consultant, εστίασε σε έργα εταιρικού μετασχηματισμού μεγάλης κλίμακας, διαχείρισης έργου και ενεργειακής μετάβασης, υποστηρίζοντας διοικητικές ομάδες σε σύνθετα περιβάλλοντα αλλαγής.

Η εμπειρία της επικεντρώνεται στη σύνδεση στρατηγικού σχεδιασμού και πειθαρχημένης υλοποίησης, με σαφή επιχειρησιακό αντίκτυπο, ενώ πλέον στρέφεται στην επιχειρηματικότητα, με στόχο το συνδυασμό στρατηγικής, επιχειρηματικής ανάπτυξης και επιτελικής επικοινωνίας ως μοχλό ευθυγράμμισης, ταχύτερης λήψης αποφάσεων και μεγιστοποίησης της επιχειρηματικής αξίας. Στο INSEAD τιμήθηκε με την INSEAD Claude & Tuulikki Janssen Endowed Scholarship και επιλέχθηκε ως Vice President του ΙΕC (INSEAD Entrepreneurship Club). Κατά τα φοιτητικά της χρόνια στο ΕΜΠ, συμμετείχε ενεργά στο Mindspace, το Club Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας, ενώ εκπόνησε τη διπλωματική της εργασία στη Mines Paris - PSL (École Nationale Supérieure des Mines de Paris).

Απαγορεύεται ρητώς η αναπαραγωγή ή αναδημοσίευση, μερική ή ολική, του εν λόγω περιεχομένου. Το RAWMATHUB.GR διατηρεί το αποκλειστικό δικαίωμα δημοσίευσης και παροχής αδειών αναδημοσίευσης κατόπιν έγγραφης άδειας, επιφυλασσόμενο για την άσκηση κάθε νόμιμου δικαιώματος του. Εφόσον επιθυμείτε να χρησιμοποιήσετε το περιεχόμενο, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας στο Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..