Συχνά οι διαχωρισμοί λόγω φύλου δεν προέρχονται μόνο από άνδρες

Ε.: Πώς επιλέξατε να δραστηριοποιηθείτε στον κλάδο των ΟΠΥ; Υπήρχε κάποια στιγμή ή ευκαιρία που σας έκανε να πείτε «αυτός ο χώρος μου ταιριάζει»;

Αναστασία Πατρικίου: Αποφοίτησα από τη Σχολή Μεταλλειολόγων–Μεταλλουργών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Από τα φοιτητικά μου χρόνια με γοήτευε η ιδέα ότι οι ορυκτές πρώτες ύλες δεν είναι «ένας ακόμα κλάδος» αλλά αποτελούν το θεμέλιο-τη βάση κάθε σύγχρονης υποδομής: από την ενέργεια και τις μεταφορές μέχρι τις «πράσινες» τεχνολογίες. Δεν πρόκειται απλώς για εξόρυξη. Πρόκειται για τον πυρήνα της ανάπτυξης.

Ο κλάδος των Ορυκτών Πρώτων Υλών (ΟΠΥ) δεν είναι ένας «εύκολος» επαγγελματικός δρόμος. Είναι ένας χώρος απαιτητικός, με έντονη τεχνική διάσταση, αυστηρά χρονοδιαγράμματα, εργοταξιακές συνθήκες και –παραδοσιακά– ανδροκρατούμενες δομές και θέσεις. Παρ’ όλα αυτά, για εμένα αποτέλεσε συνειδητή επιλογή. Μια επιλογή βασισμένη στη δυναμικότητα του χαρακτήρα μου και στην ευχέρεια μου να προσαρμόζομαι σε διαφορετικά και εξελισσόμενα περιβάλλοντα χωρίς φόβο.

Ε.: Πώς θα περιγράφατε την εργασιακή σας εμπειρία μέχρι σήμερα; Αν αντιμετωπίσατε κάποια πρόκληση σχετική με το φύλο ή στερεότυπα, πώς τα διαχειριστήκατε;

Αναστασία Πατρικίου: Η πρώτη μου επαγγελματική εμπειρία στον κλάδο των κατασκευών και της προμήθειας ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού με έφερε σε επαφή με μεγάλης κλίμακας έργα, και με εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας εκτός Ελλάδας. Εκεί συνειδητοποίησα ότι ο χώρος αυτός μου ταιριάζει: απαιτεί συνδυασμό τεχνικής γνώσης, διαπραγματευτικής ικανότητας, αντοχής στην πίεση και στρατηγικής σκέψης.

Σήμερα, ως Site Procurement Engineer σε μεγάλο κατασκευαστικό όμιλο, εργάζομαι σε εργοταξιακό περιβάλλον, συμμετέχοντας σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό έργο υποδομής υψηλής τεχνολογίας. Κάθε μέρα είναι διαφορετική, και αυτό είναι που με κρατά δημιουργικά ανήσυχη. Θα περιέγραφα την εργασιακή μου εμπειρία μέχρι σήμερα ως έντονη, μαθησιακή και διαρκώς εξελισσόμενη. Οι αποφάσεις στο χώρο αυτό έχουν κόστος – οικονομικό, τεχνικό και χρονικό. Αυτό δημιουργεί πίεση, αλλά ταυτόχρονα καλλιεργεί επαγγελματική ωριμότητα.

Ως γυναίκα μηχανικός σε εργοτάξιο, βρέθηκα αρκετές φορές να είμαι η μόνη γυναίκα σε αίθουσες συσκέψεων ή σε τεχνικές επιθεωρήσεις. Στην αρχή, η πρόκληση δεν ήταν πάντα εμφανής. Ένα βλέμμα αμφιβολίας, μία ερώτηση που σε άλλη περίπτωση δεν θα είχε τεθεί σε άνδρα συνάδελφο, καταδείκνυαν τη σιωπηρή επιφύλαξη. Έπρεπε να αποδείξω, μέσα από τη γνώση, την προετοιμασία και τη συνέπεια, ότι δεν βρίσκομαι εκεί «τυπικά», αλλά ουσιαστικά. Έπρεπε να καταλάβω ότι η φωνή μου θα αποκτήσει βαρύτητα μόνο με τα σωστά επιχειρήματα.

Δεν θυμάμαι μια θεαματική στιγμή σύγκρουσης με στερεότυπα. Θυμάμαι, όμως, πολλές μικρές στιγμές όπου έπρεπε να επιμείνω, να τεκμηριώσω, να επιχειρηματολογήσω ξανά και ξανά. Υπήρξε, ωστόσο, και μια πιο ξεκάθαρη εμπειρία διάκρισης. Στην πρώτη κατασκευαστική εταιρεία όπου εργάστηκα, διαπίστωσα ότι οι διαχωρισμοί δεν προέρχονταν μόνο από άνδρες. Ακόμη και γυναίκες σε ηγετικούς ρόλους αναπαρήγαγαν φυλετικά στερεότυπα και αντιμετώπιζαν διαφορετικά τους άνδρες και τις γυναίκες συνεργάτες. Οι απαιτήσεις, οι ευκαιρίες εξέλιξης και η εμπιστοσύνη δεν κατανέμονταν με τα ίδια κριτήρια. Το φύλο λειτουργούσε σιωπηρά αλλά σταθερά ως φίλτρο αξιολόγησης.

Για εμένα, αυτή η διαπίστωση ήταν καθοριστική. Όχι γιατί με αποθάρρυνε ή με λύγισε, αλλά γιατί με βοήθησε να ξεκαθαρίσω τι επαγγελματικό περιβάλλον θέλω να υπηρετώ και να εκπροσωπώ. Επέλεξα να παραιτηθώ. Ήταν μια συνειδητή απόφαση που δεν βασίστηκε στην ευκολία, αλλά στην αξιακή συνέπεια. Πιστεύω ότι η ισότητα δεν είναι σύνθημα ούτε επικοινωνιακή στρατηγική αλλά καθημερινή πρακτική. Και όταν διαπιστώνεις ότι ένα περιβάλλον δεν λειτουργεί με δίκαιους όρους, συστηματικά, η αποχώρηση μπορεί να είναι η πιο καθαρή μορφή επαγγελματικής αυτοεκτίμησης και πράξης ευθύνης απέναντι στον εαυτό μας.

Η διαχείριση των προκλήσεων για εμένα είχε δύο άξονες: προετοιμασία και αυτοπεποίθηση. Η τεχνική επάρκεια είναι η πιο ισχυρή απάντηση σε οποιαδήποτε αμφισβήτηση. Όταν γνωρίζεις το αντικείμενο σου σε βάθος, όταν έχεις μελετήσει τα τεύχη, τα χρονοδιαγράμματα, τις τεχνικές προδιαγραφές, τότε η φωνή σου αποκτά βάρος. Παράλληλα, χρειάζεται ψυχραιμία. Ο χώρος δεν αλλάζει από τη μια μέρα στην άλλη, αλλάζει όμως με σταθερή παρουσία και επαγγελματισμό.

Ε.: Πόσο «ανοιχτός» είναι σήμερα ο κλάδος για τις γυναίκες; Βλέπετε πραγματική βελτίωση; Υπήρξε κάποια στιγμή που νιώσατε «τώρα με εμπιστεύονται»;

Αναστασία Πατρικίου: Πόσο «ανοιχτός» είναι σήμερα ο κλάδος για τις γυναίκες; Σε σχέση με το παρελθόν, σαφώς περισσότερο. Βλέπω ολοένα και περισσότερες γυναίκες να αναλαμβάνουν τεχνικούς ρόλους, να καταλαμβάνουν θέσεις ευθύνης και να συμμετέχουν σε κρίσιμες αποφάσεις. Οι εταιρείες αντιλαμβάνονται ότι η ποικιλομορφία δεν είναι θέμα εικόνας αλλά ουσίας. Η σύνθεση διαφορετικών οπτικών ενισχύει την ποιότητα των αποφάσεων και παρέχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Η δική μου «στιγμή» αναγνώρισης δεν ήρθε με μια προαγωγή ή ένα τίτλο. Ήρθε όταν, σε ένα απαιτητικό στάδιο έργου, ζητήθηκε η άποψη μου πριν ληφθεί κρίσιμη απόφαση για επιλογή προμηθευτή και στρατηγική διαπραγμάτευσης. Εκεί κατάλαβα ότι η εμπιστοσύνη δεν χαρίζεται – χτίζεται. Και όταν χτιστεί, το φύλο παύει να είναι το πρώτο φίλτρο μέσα από το οποίο σε βλέπουν. Ωστόσο, ο δρόμος προς μια πραγματικά ισότιμη παρουσία δεν έχει ολοκληρωθεί. Ο κλάδος των ΟΠΥ και των κατασκευών παραμένει απαιτητικός ως προς τα ωράρια, τις μετακινήσεις, τις εργοταξιακές συνθήκες. Αυτό επηρεάζει ιδιαίτερα τις γυναίκες που επιθυμούν να συνδυάσουν καριέρα και οικογένεια.

Ε.: Work–life balance στον κλάδο: τι κάνει τη διαφορά; Τι βοηθά μια γυναίκα επαγγελματία να το πετύχει;

Αναστασία Πατρικίου: Το ζήτημα του work–life balance δεν είναι θεωρητικό, είναι καθημερινό. Τι κάνει πραγματικά τη διαφορά; Σε επίπεδο εταιρείας, πρώτον, η κουλτούρα. Όταν η διοίκηση αξιολογεί με βάση την απόδοση και όχι την «παρουσία», όταν δίνει ευελιξία όπου είναι εφικτό και στηρίζει τις περιόδους αυξημένων προσωπικών αναγκών, τότε δημιουργείται περιβάλλον βιώσιμο. Δεύτερον, η σαφής οριοθέτηση ρόλων και αρμοδιοτήτων μέσα στην ομάδα ώστε να αποφεύγεται η σιωπηρή υπερφόρτωση. Σε απαιτητικά έργα, η σύγχυση ευθυνών οδηγεί σε υπερεργασία και εξάντληση. Τρίτον, η ουσιαστική ενίσχυση της ομαδικότητας. Άλλωστε, κανένα έργο δεν είναι ατομική υπόθεση.

Σε προσωπικό επίπεδο, για εμένα η διαφορά βρίσκεται στην πειθαρχία και στα όρια. Στην ικανότητα να διεκδικείς τον χώρο σου, να επενδύεις στην υγεία σου, να αποδέχεσαι ότι η αντοχή δεν είναι ανεξάντλητη. Επίσης, δεν χρειάζεται να αποδεικνύουμε διαρκώς ότι μπορούμε να τα κάνουμε όλα τέλεια. Η επαγγελματική επάρκεια δεν αναιρεί την ανθρώπινη ανάγκη για ισορροπία.

Οι ορυκτές πρώτες ύλες είναι η βάση του σύγχρονου κόσμου. Χωρίς αυτές, δεν υπάρχουν υποδομές, ενέργεια, τεχνολογία, βιώσιμη μετάβαση. Είναι, θα έλεγα, ο «αόρατος» σκελετός της ανάπτυξης. Σε έναν τόσο θεμελιώδη και κομβικό κλάδο, η γυναικεία παρουσία δεν είναι συμβολική αλλά αναγκαία και απαραίτητη. Γιατί οι ΟΠΥ μπορεί να είναι γένους θηλυκού γραμματικά, στην πράξη, όμως, γίνονται γένους θηλυκού όταν οι γυναίκες που δραστηριοποιούνται σε αυτές διεκδικούν χώρο, θέτουν όρια, επιλέγουν και επιλέγονται αξιακά. Και τότε ο κλάδος δεν αλλάζει απλώς αριθμητικά. Αλλάζει ουσιαστικά.

Η Αναστασία Πατρικίου είναι Μεταλλειολόγος–Μεταλλουργός Μηχανικός, απόφοιτος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, με εμπειρία στις προμήθειες έργων και στη βελτιστοποίηση διαδικασιών procurement σε απαιτητικά περιβάλλοντα. Από τον Σεπτέμβριο 2024 εργάζεται στον Όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ως Μηχανικός Προμηθειών Εργοταξίου, στο έργο κατασκευής Data Center ισχύος 19,2MW στην Αθήνα. Προηγουμένως, συνεργάστηκε με την PwC ως Procurement Excellence Associate, ενώ για τρία χρόνια στη Metlen Energy & Metals κατείχε το ρόλο Μηχανικού Προμηθειών Έργων σε διεθνή ενεργειακά projects (Λιβύη, Ηνωμένο Βασίλειο, Πολωνία, Ιρλανδία).

Απαγορεύεται ρητώς η αναπαραγωγή ή αναδημοσίευση, μερική ή ολική, του εν λόγω περιεχομένου. Το RAWMATHUB.GR διατηρεί το αποκλειστικό δικαίωμα δημοσίευσης και παροχής αδειών αναδημοσίευσης κατόπιν έγγραφης άδειας, επιφυλασσόμενο για την άσκηση κάθε νόμιμου δικαιώματος του. Εφόσον επιθυμείτε να χρησιμοποιήσετε το περιεχόμενο, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας στο Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..