Στην Ευρώπη, η παραγωγή αιθανόλης από ανανεώσιμες πηγές δεν περιορίζεται πλέον στην κάλυψη αναγκών σε βιοκαύσιμα. Αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο ως σημαντική πηγή συστατικών υψηλής πρωτεϊνικής αξίας για τις υδατοκαλλιέργειες, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός πιο κυκλικού και βιώσιμου διατροφικού συστήματος. Το 2024, τα ευρωπαϊκά βιοδιυλιστήρια παρήγαγαν περίπου 6,9 εκατ. τόνους συμπροϊόντων πλούσιων σε πρωτεΐνη, ποσότητα που επαρκεί για την παραγωγή άνω των 20 εκατ. τόνων ιχθυοτροφών για είδη όπως το λαβράκι, η τσιπούρα και ο κρανιός.
Πιο συγκεκριμένα, τα συμπροϊόντα περιλαμβάνουν Dried Distillers’ Grains with Solubles (DDGS) και κλάσματα υψηλής πρωτεϊνικής περιεκτικότητας (HP-DDG), τα οποία προκύπτουν μετά τη ζύμωση του αμύλου των δημητριακών. Χαρακτηρίζονται από υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, λιπίδια, ανόργανα στοιχεία και βιταμίνες, και μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε ζωοτροφές όσο και σε ιχθυοτροφές.
Πρόσφατες μελέτες αναδεικνύουν τη δυνατότητα ενσωμάτωσης των υλικών αυτών σε σιτηρέσια για βασικά εκτρεφόμενα θαλάσσια είδη, όπως το ευρωπαϊκό λαβράκι (Dicentrarchus labrax), η τσιπούρα (Sparus aurata) και ο κρανιός (Argyrosomus regius), με στόχο τη μερική υποκατάσταση συμβατικών πρωτεϊνικών πηγών.
Ενδεικτικά, σε πειραματική μελέτη από ερευνητικές ομάδες στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Αίγυπτο, εξετάστηκαν δίαιτες για λαβράκι εμπλουτισμένες με πρωτεϊνικά κλάσματα από βιοδιυλιστήρια αιθανόλης. Η προσθήκη του ενζύμου φυτάση, που μειώνει τις αντιθρεπτικές επιδράσεις του φυτικού οξέος, οδήγησε σε βελτιωμένη αξιοποίηση των θρεπτικών συστατικών και ενισχυμένη ανάπτυξη των ψαριών, επιβεβαιώνοντας τη λειτουργικότητα των εν λόγω συμπροϊόντων σε συνθήκες υδατοκαλλιέργειας.
Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι η συμπερίληψη DDGS στις δίαιτες του ευρωπαϊκού λαβρακιού ενισχύει σημαντικά την πεπτικότητα των πρωτεϊνών, των λιπιδίων, του αμύλου και της ενέργειας. Παρότι μέχρι σήμερα οι διαθέσιμες δοκιμές για την τσιπούρα και τον κρανιό είναι πιο περιορισμένες, ερευνητικές πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα PISCIBIEN στην Ισπανία διερευνούν δίαιτες και στρατηγικές ευημερίας για τα είδη αυτά. Τα ευρήματα αυτά δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την ευρύτερη ενσωμάτωση συμπροϊόντων αιθανόλης ως οικονομικά αποδοτικών και βιώσιμων πρωτεϊνικών πηγών στις μελλοντικές συνθέσεις ιχθυοτροφών.
Με βάση επιστημονικές μελέτες και δεδομένα ευρωπαϊκής παραγωγής, οι δυνατότητες αξιοποίησης των υλικών αυτών είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Ένα ρεαλιστικό σενάριο είναι ότι περίπου τα δύο τρίτα των 6,92 εκατ. τόνων παραπροϊόντων αιθανόλης -δηλαδή περίπου 4,5 εκατ. τόνοι- μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ιχθυοτροφές υψηλής διατροφικής αξίας. Με ποσοστά ενσωμάτωσης της τάξης του 20%, τα οποία έχουν αποδειχθεί εφικτά μέσω ζύμωσης ή ενζυμικής υποβοήθησης, η ποσότητα αυτή θα μπορούσε να υποστηρίξει την παραγωγή περίπου 22–23 εκατ. τόνων σύνθετων ιχθυοτροφών.
Σε πρακτικό επίπεδο, ένας τέτοιος όγκος θα μπορούσε να καλύψει την εκτροφή περίπου 14–16 εκατ. τόνων ψαριών, με βάση συντελεστή μετατρεψιμότητας τροφής (FCR) της τάξης του 1,4–1,6. Τα μεγέθη αυτά αναδεικνύουν όχι μόνο την κλίμακα της ευκαιρίας, αλλά και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα βιοδιυλιστήρια αιθανόλης ως κρίσιμος πυλώνας ενός πιο κυκλικού και αποδοτικού ως προς τους πόρους μοντέλου για την ευρωπαϊκή υδατοκαλλιέργεια.
Για τα βασικά ευρωπαϊκά είδη, η αξιοποίηση των DDGS και HP-DDG —ιδίως μέσω ζύμωσης ή ενζυμικής ενίσχυσης— συνιστά μια ρεαλιστική προσέγγιση για τη μείωση του κόστους παραγωγής, τη βελτίωση της βιωσιμότητας και το κλείσιμο του κύκλου των θρεπτικών ουσιών μεταξύ υδατοκαλλιέργειας, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αγροδιατροφικής παραγωγής.
Με πληροφορίες από mispeces.com
