Σε μια στρατηγική κίνηση για την ενίσχυση της βιομηχανικής της ισχύος, η Ισπανία ανακοίνωσε επενδυτικό πρόγραμμα-μαμούθ ύψους 414 εκατ. ευρώ, με στόχο να εδραιωθεί ως βασικός παίκτης στην ευρωπαϊκή αγορά κρίσιμων ορυκτών. Το σχέδιο, που παρουσιάστηκε από το Υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης, περιλαμβάνει 34 παρεμβάσεις οι οποίες καλύπτουν όλη την αλυσίδα αξίας, από την εξόρυξη έως την ανακύκλωση υλικών.
Ο στόχος της στρατηγικής αυτονομίας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να μειώσει την εξάρτηση της από εισαγωγές κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών (ΚΟΠΥ), όπως το λίθιο, το κοβάλτιο και οι σπάνιες γαίες, οι οποίες είναι απαραίτητες για την κατασκευή μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων, ανεμογεννητριών και ημιαγωγών. Η Ισπανία, διαθέτοντας πλούσιο υπέδαφος, επιδιώκει να αξιοποιήσει αυτούς τους πόρους και να ηγηθεί της προσπάθειας αυτής.
Το επενδυτικό πακέτο των 414 εκατ. ευρώ επικεντρώνεται σε δύο βασικούς πυλώνες:
- Ενίσχυση της εγχώριας εξόρυξης: Περίπου 182 εκατ. ευρώ θα διατεθούν σε ένα νέο εθνικό πρόγραμμα γεωλογικών ερευνών και εξερεύνησης. Στόχος είναι ο εντοπισμός νέων κοιτασμάτων στρατηγικής σημασίας που θα μπορούσαν να τεθούν σε εκμετάλλευση τα επόμενα χρόνια.
- Κυκλική οικονομία και ανακύκλωση: Ένα σημαντικό μέρος των κονδυλίων θα κατευθυνθεί στην ανάκτηση υλικών από βιομηχανικά απόβλητα και παλιές ηλεκτρονικές συσκευές. Η Μαδρίτη θεωρεί ότι η «αστική εξόρυξη» (urban mining) είναι εξίσου σημαντική με την πρωτογενή εξόρυξη για τη διασφάλιση της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η Ισπανία ως μεταλλευτική δύναμη στην ΕΕ
Σύμφωνα με στοιχεία της ισπανικής κυβέρνησης, η χώρα κατέχει ήδη ηγετική θέση στην Ευρώπη σε συγκεκριμένους τομείς:
- Είναι η μοναδική παραγωγός στροντίου και σεπιολίθου (φυσικό αργιλικό ορυκτό ιζηματογενούς προέλευσης) στην ΕΕ.
- Αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο παραγωγό χαλκού της ΕΕ
- Διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα βολφραμίου, φθορίτη και άστριων.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την αποκατάσταση εγκαταλελειμμένων ορυχείων και την περιβαλλοντική αναβάθμιση υποβαθμισμένων περιοχών, αποδεικνύοντας ότι η νέα μεταλλευτική δραστηριότητα οφείλει να είναι βιώσιμη και κοινωνικά αποδεκτή.
Μήνυμα προς τις αγορές
Η επένδυση αυτή στέλνει ένα σαφές μήνυμα στους διεθνείς επενδυτές: η διασφάλιση των πρώτων υλών δεν είναι πλέον μια δευτερεύουσα πολιτική, αλλά κεντρικός πυλώνας της βιομηχανικής στρατηγικής της Ισπανίας. Με ορίζοντα υλοποίησης το 2030, το πρόγραμμα αναμένεται να προσελκύσει και ιδιωτικά κεφάλαια, ενισχύοντας έργα όπως αυτά της Deutsche Rohstoff και άλλων εταιρειών που ήδη δραστηριοποιούνται στην Ιβηρική χερσόνησο.
Με την έγκριση και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για σχετικά σχήματα κρατικών ενισχύσεων, η Ισπανία φιλοδοξεί να μετατρέψει τους ανεκμετάλλευτους ορυκτούς της πόρους σε κινητήρια δύναμη για την οικονομία της. Η κίνηση αυτή δεν αφορά μόνο την οικονομική ανάπτυξη, αλλά και την ασφάλεια της Ευρώπης σε έναν κόσμο όπου η πρόσβαση στις πρώτες ύλες καθορίζει τη γεωπολιτική ισχύ.
