Η μεγάλη αστάθεια στις αγορές για τις εταιρίες μετάλλων και εξόρυξης συνεχίστηκε το 2022 και για τους περισσότερους κλάδους οι κίνδυνοι παρέμειναν ανοδικοί.
Ο χαλκός κινείται πάλι σε τιμές ρεκόρ, οι τιμές του σιδηρομεταλλεύματος σκαρφάλωσαν στα 150 δολάρια ο τόνος μετά την πτώση σε διψήφια επίπεδα στα τέλη του περασμένου έτους και οι τιμές των βιομηχανικών μετάλλων, όπως το νικέλιο, ο κασσίτερος και ο ψευδάργυρος, εκτοξεύτηκαν. Ο πόλεμος στην Ουκρανία ενίσχυσε τα προβλήματα μιας ήδη προβληματικής αγοράς όπου ο άνθρακας και το ουράνιο επωφελήθηκαν από τη συνεχιζόμενη παγκόσμια ενεργειακή κρίση, το λίθιο εκτινάχθηκε στα ύψη και το κοβάλτιο παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Ο χρυσός έφτασε τα 2.000 δολάρια, χωρίς ωστόσο να μπορέσει να διατηρηθεί σε τόσο υψηλά επίπεδα και το παλλάδιο σημείωσε ρεκόρ αλλά υποχώρησε απότομα.
Οι επενδυτές εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο την αξία των πιο σημαντικών εταιρειών εξόρυξης (με βάση την κατάταξη του MINING.COM top 50) των οποίων η αποτίμηση σημείωσε αύξηση κατά 335 δισ. δολάρια το 1ο τρίμηνο του 2022, επιβεβαιώνοντας την τάση που είχε διαφανεί, και αποτελεί εκτίναξη κατά σχεδόν 150% από τα χαμηλά του Μαρτίου-Απριλίου 2020.
Από λίγο περισσότερα από 700 δισ. δολάρια τη χρονική στιγμή της ύφεσης λόγω της πανδημίας, οι 50 πιο σημαντικές εταιρείες εξόρυξης του πλανήτη έχουν τώρα συνολική αξία $1,75 τρισ., ξεπερνώντας με χαρακτηριστική ευκολία το προηγούμενο ρεκόρ αποτίμησης που σημειώθηκε στα μέσα του 2021.
Ο δείκτης έλαβε μεγάλη ώθηση από τη συγχώνευση, που συμφωνήθηκε τον Φεβρουάριο, των Agnico Eagle και Kirkland Lake Gold που δημιούργησε μια εταιρεία αξίας άνω των 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2020, μια αποτίμηση αξίας λίγο πάνω από 3 δισ. δολάρια εξασφάλιζε μια θέση στην κατάταξη (σσ. των 50 μεγαλύτερων εταιρειών εξόρυξης) για μια εταιρεία, ενώ σήμερα, η 50η θέση στη λίστα, η νεοεισερχόμενη Mineral Resources που εξορύσσει λίθιο και σιδηρομετάλλευμα, αποτιμάται στα 8,5 δισ. δολάρια.
Η μεσαία βαθμίδα έχει επίσης αυξημένη αξία – πριν από ένα χρόνο 17 εταιρείες απολάμβαναν χρηματιστηριακή αποτίμηση άνω των 20 δισ. δολαρίων. Τώρα οι επενδυτές έχουν ωθήσει 30 εταιρείες εξόρυξης πάνω από αυτό το όριο. Πολλές ακόμη εταιρείες – συμπεριλαμβανομένων μεγάλων ονομάτων όπως η Glencore, η Anglo American και η Newmont Goldcorp – διαπραγματεύονται επίσης σε τιμές κοντά στα υψηλά των 52 εβδομάδων.
Στις χαμηλότερες θέσεις της λίστας θα περίμενε κανείς να δει εταιρείες που εδρεύουν στη Ρωσία, ωστόσο, οι κορυφαίες εταιρείες της χώρας έχουν αποδειχθεί ανθεκτικές. Αν δεν ήταν το γεγονός ότι η Alrosa βγήκε εκτός των 50 πρώτων θέσεων μετά την πτώση της αποτίμησής της στα 8,2 δισ. δολάρια, η συνδυασμένη εκπροσώπηση της Ρωσίας στην κατάταξη θα είχε μειωθεί μόνο κατά 12%. Η Norilsk βρίσκεται εκτός των κορυφαίων 10 για πρώτη φορά, αλλά αυτό είναι περισσότερο συνάρτηση της ραγδαίας αύξησης των αποτιμήσεων άλλων εταιρειών ομόλογων με αυτήν – η εταιρεία που είναι παραγωγός νικελίου, παλλαδίου και χαλκού έπεσε μόνο 16% σε αξία σε USD από την αρχή του έτους. Όσον αφορά την Polyus, η κεφαλαιοποίησή της στην πραγματικότητα αυξήθηκε το 2022 – αναμφίβολα ενισχύθηκε από τη σημασία της ως hedge για το ρούβλι στο MCX.
Το κλαμπ των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων
Οι Big 3 -δηλαδή οι BHP, Rio Tinto και Vale- έσυραν προς τα κάτω τον δείκτη πέρυσι, χάνοντας συνολικά 56 δισ. δολάρια λόγω της υποχώρησης των τιμών του σιδηρομεταλλεύματος και της αγοράς του χαλκού στο τέλος του 2021. Οι πρώτοι τρεις μήνες του 2022 είδαν συνδυασμένα κέρδη μόλις 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η BHP έφτασε στη μεγαλύτερη αποτίμησή της (206 δισ. δολάρια) στα μέσα του 2021 και για ένα διάστημα άξιζε περισσότερο από την πετρελαϊκή Shell, καθιστώντας την την πιο πολύτιμη μετοχή στο LSE και σηματοδοτώντας μια συμβολική αλλαγή στον τομέα των πόρων. Στο ASX, η νούμερο ένα εταιρεία εξόρυξης στον κόσμο πλησιάζει στα υψηλά όλων των εποχών.
Η αξία της Rio Tinto σε USD έχει αυξηθεί 22% από τις αρχές του έτους μέχρι σήμερα, μετά τις περυσινές ζημιές, ενώ η Vale επανήλθε το 2022 έχοντας αυξήσεις της τάξης του 46% σε όρους δολαρίων ΗΠΑ στον δείκτη Bovespa. Έχοντας περάσει χρόνο εκτός των κορυφαίων 10, η Glencore επαναξιολογήθηκε πλήρως και αυτή την εβδομάδα ανέκτησε την τιμή της IPO του 2011 στο Λονδίνο για πρώτη φορά.
Σε αντίθεση με ομόλογες εταιρείες, η Glencore δεν έχει εγκαταλείψει την εξόρυξη άνθρακα εν μέσω εκτίναξης των τιμών και ο εμπορικός κλάδος της επωφελείται από τις υψηλές τιμές της ενέργειας. Την ίδια στιγμή η Anglo American, η οποία επί έξι χρόνια είχε προβλήματα χρεών, διαπραγματεύεται σε ιστορικά υψηλά. Τον Ιανουάριο του 2016 η αξία της εταιρείας, με ιστορία που χρονολογείται περισσότερο από εκατό χρόνια στα κοιτάσματα χρυσού και διαμαντιών της Νότιας Αφρικής, έπεσε κάτω από τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια. Τώρα είναι πάνω από 70 δισ. δολάρια.
Η εικόνα για το λίθιο
Μετά τον πενταπλασιασμό της τιμής του σε λίγο περισσότερο από ένα χρόνο, το λίθιο δείχνει να κινείται πλέον σε λογικότερες τιμές και το ίδιο συμβαίνει και με τις αποτιμήσεις των αποθεμάτων του. Η Ganfeng Lithium περιλαμβάνεται στην κατάταξη των 50 κορυφαίων εταιρειών για πρώτη φορά, καθώς η κινεζική εταιρεία -κατασκευαστής μπαταριών- αναπτύσσεται ταχύτατα, έχοντας κάνει τουλάχιστον εννέα επενδύσεις σε ορυχεία και έργα τα τελευταία χρόνια.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος της Ganfeng είναι η παραγωγή 600 ktpa LCE ή το 20% της αγοράς από διάφορες πηγές λιθίου (spodumene-Li Al(SiO3)2, άλμες και άργιλο). Ωστόσο, οι μετοχές της εταιρείας έχουν χάσει το 20% της αξίας τους μέχρι στιγμής φέτος και σχεδόν το 50% από την τιμή που είχαν στο Χονγκ Κονγκ τον Αύγουστο του 2021, καθώς φαίνεται ότι οι αρχικοί αγοραστές αποκομίζουν κέρδη.
Η Albemarle έχει επίσης σημαντική μείωση της αξίας της, η οποία τον Νοέμβριο του 2021 ήταν $34 δισ., οπότε και η ανταγωνιστική της SQM έκανε μια τεράστια επιστροφή μετά από μια ύφεση στα τέλη του περασμένου έτους. Η Tianqi Lithium έπεσε 13 θέσεις (θέση Νο. 31 στην κατάταξη) αφού έχασε το 24% (μέχρι σήμερα) της αξίας της, η οποία σήμερα είναι 18,7 δισ. δολάρια, στο χρηματιστήριο της Shenzen. Η Tianqi είχε βγει εκτός κατάταξης πριν από δύο χρόνια. Η Mineral Resources κατάφερε να ανεβεί στο Νο. 50, έχοντας πέντε μετοχές σχετικές με το λίθιο, με συνολική αξία άνω των 100 δισ. δολαρίων.

Εταιρίες πρώτων υλών για πυρηνικές εφαρμογές
Χάρη στο ράλυ της τελευταίας δεκαετίας μετά την καταστροφή της Φουκουσίμα, οι τιμές των μετοχών εταιρειών που παράγουν ουράνιο επανήλθαν στην πρώτη 50άδα το 2021, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια. Η Mineral Resources, παραγωγός ουρανίου, μόλις ξεπέρασε την Kazatomprom και κατέλαβε στην τελευταία θέση του πρώτου τριμήνου του 2022, αν και σε γενικές γραμμές οι χρηματιστηριακές αξίες των δύο εταιρειών είναι σχεδόν ταυτόσημες σε οποιαδήποτε δεδομένη ημέρα διαπραγμάτευσης.
Η Kazatomprom είναι μαζί με τις Fresnillo, Alrosa και KGHM μεταξύ των μεγάλων ονομάτων που μένουν εκτός της κατάταξης των κορυφαίων 50. Η καναδική εταιρεία παραγωγής ουρανίου Cameco επανέρχεται στην κατάταξη στη θέση 43 από την 51η θέση στο τέλος του περασμένου έτους όπως είχε διαφανεί και επιβεβαιώθηκε τελικά. Η Cameco με έδρα το Saskatoon, παρόλο που επανήλθε με αξιώσεις στην αγορά του ουρανίου, δεν κατάφερε να κρατήσει χαμηλά την άνοδο των τιμών του ουρανίου που έφτασε το 100% σε σχέση με πέρυσι (2021).
Ο χρυσός διατηρεί την αξία του
Η Royal Gold με έδρα το Ντένβερ μπαίνει για πρώτη φορά στο top 50, αυξάνοντας τις εταιρείες δικαιωμάτων πολύτιμων μετάλλων που εκπροσωπούνται στην κατάταξη σε τρεις. Η Royal Gold μόλις ξεπέρασε την εταιρεία παραγωγής χρυσού Northern Star με έδρα το Περθ, η οποία βρισκόταν εκτός κατάταξης εδώ και χρόνια, αποτυγχάνοντας να συμπεριληφθεί κυρίως λόγω εξωτερικών συνθηκών και κακού timing.
Οι εταιρείες εξόρυξης χρυσού παρουσιάζουν χαμηλότερες επιδόσεις σε σχέση με την τιμή του μετάλλου για περισσότερο από μια δεκαετία, αλλά το μερίδιο αξίας των εταιρειών πολύτιμων μετάλλων στην κατάταξη των top 50 παραμένει αξιοσημείωτα σταθερό σε λίγο κάτω από το ένα πέμπτο του δείκτη παρά τις αυξομειώσεις της τιμής του χρυσού. Εξαίρεση ήταν ο Μάρτιος του 2020, όταν ο κλάδος αντιπροσώπευε το 26% της συνολικής αξίας μετά από μια μεγάλη τάση πώλησης βιομηχανικών μετάλλων και ορυκτών στην αρχή της πανδημίας.
Σημειώσεις: Τα στοιχεία είναι δημοσιευμένα στο σύνδεσμο https://www.mining.com/top-50-biggest-mining-companies/ και, όπως αναφέρεται εκεί, έχουν προκύψει από δεδομένα συναλλαγών σε χρηματιστήρια και διασταυρούμενες ισοτιμίες νομισμάτων στις 7 Απριλίου 2022.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως με κάθε κατάταξη, τα κριτήρια ένταξης δεν είναι απόλυτα.
Από την κατάταξη έχουν εξαιρεθεί μη εισηγμένες σε χρηματιστήριο εταιρίες και κρατικές επιχειρήσεις λόγω έλλειψης πληροφοριών. Για παράδειγμα έχουν μείνει εκτός εταιρείες όπως η Codelco της Χιλής, η Navoi Mining του Ουζμπεκιστάν, η οποία κατέχει το μεγαλύτερο ορυχείο χρυσού στον κόσμο, η Eurochem, μια μεγάλη εταιρεία ποτάσας, η Trafigura με έδρα τη Σιγκαπούρη και μια σειρά από οντότητες στην Κίνα και στις αναπτυσσόμενες χώρες σε όλο τον κόσμο.
Ένα άλλο κεντρικό κριτήριο επιλογής για ένταξη στην κατάταξη ήταν η ένταση συμμετοχής στον κλάδο προτού μια επιχείρηση μπορεί δικαίως να ονομαστεί εταιρεία εξόρυξης. Για παράδειγμα, στην κατάταξη δεν έχουν συμπεριληφθεί μεταλλουργικές εταιρείες ή εταιρείες εμπορίας που κατέχουν μειοψηφικά μερίδια σε περιουσιακά στοιχεία εξόρυξης, ειδικά εάν αυτές οι επενδύσεις δεν έχουν λειτουργικό στοιχείο ή δεν διαθέτουν θέση στο διοικητικό συμβούλιο αυτών των εταιρειών. Αυτή είναι μια κοινή δομή που εμφανίζεται κυρίως στην Ασία και λόγω αυτής έχουν εξαιρεθεί γνωστά ονόματα όπως η Marubeni και η Mitsui της Ιαπωνίας, η Korea Zinc και η Copec της Χιλής.
Τα επίπεδα επιχειρησιακής ή στρατηγικής συμμετοχής και το μέγεθος των μετοχών ήταν ένα άλλο κεντρικό ζήτημα. Οι εταιρείες δικαιωμάτων εκμετάλλευσης που λαμβάνουν μέταλλα από εξορυκτικές δραστηριότητες χωρίς συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο πληρούν τις προϋποθέσεις συμπερίληψης στη λίστα ή όχι; Στα στοιχεία που παρουσιάζονται παραπάνω έχουν συμπεριληφθεί οι εταιρείες Franco Nevada, Royal Gold και Wheaton Precious Metals.
Το λίθιο και τα μέταλλα των μπαταριών αποτελούν επίσης πρόβλημα λόγω της άνθησης της αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων και της τάσης καθετοποίησης από τους κατασκευαστές μπαταριών και τις εταιρείες χημικών. Ο παραγωγός μπαταριών Ganfeng Lithium, για παράδειγμα, περιλαμβάνεται στην κατάταξη επειδή έχει κινηθεί επιθετικά προς τα κάτω (σσ. προς τις εταιρείες που παράγουν χημικά και άλλα συστατικά μπαταριών) μέσω εξαγορών και κοινοπραξιών.
Εταιρίες όπως η Alcoa και εταιρείες ενέργειας όπως η Shenhua Energy, όπου η ηλεκτρική ενέργεια, η αξιοποίηση λιμενικών εγκαταστάσεων και σιδηροδρόμων αποτελούν μεγάλο μέρος των εσόδων τους αποτελούν επίσης πρόβλημα, όπως και οι διαφοροποιημένες εταιρείες όπως η Anglo American που έχουν χωριστά εισηγμένες θυγατρικές πλειοψηφικής ιδιοκτησίας. Στην κατάταξη έχει συμπεριληφθεί η Angloplat καθώς και η Kumba Iron Ore.
Πολλές χαλυβουργίες κατέχουν και συχνά εκμεταλλεύονται ορυχεία σιδηρομεταλλεύματος και άλλων μετάλλων, αλλά για λόγους ισορροπίας και ποικιλομορφίας από τη λίστα έχει αποκλειστεί η βιομηχανία του χάλυβα, και μαζί με αυτές πολλές εταιρείες που διαθέτουν σημαντικά περιουσιακά στοιχεία εξόρυξης, συμπεριλαμβανομένων κολοσσών όπως οι ArcelorMittal, Magnitogorsk, Ternium, Baosteel και πολλές άλλες.
Τα κεντρικά γραφεία αναφέρονται στα επιχειρησιακά κεντρικά γραφεία όπου αυτό έχει εφαρμογή, για παράδειγμα η BHP και η Rio Tinto εμφανίζονται με έδρα στην Μελβούρνη, Αυστραλία, αλλά η Antofagasta είναι η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα. Θεωρούμε ότι η έδρα της εταιρείας βρίσκεται στο Λονδίνο, όπου είναι εισηγμένη από τα τέλη του 1800.











