Μαρόκο: Δημόσιος διαγωνισμός-μαμούθ για μεταλλευτική έρευνα σε 361 ζώνες

Disclaimer: Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος διαδικτυακού τόπου με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς αναφορά στο RAWMATHUB.GR (με ενεργό link) ή χωρίς την προηγούμενη γραπτή άδεια του RAWMATHUB.GR. 

Σε μια κίνηση που αντανακλά τη φιλοδοξία του Μαρόκου να τοποθετηθεί ως περιφερειακή μεταλλευτική δύναμη στη Βόρεια Αφρική, το Υπουργείο Ενεργειακής Μετάβασης και Βιώσιμης Ανάπτυξης ξεκίνησε έναν εκτεταμένο δημόσιο διαγωνισμό για την εξερεύνηση πολύτιμων και στρατηγικών ορυκτών στις νοτιοανατολικές επαρχίες της χώρας.

Η περιοχή ενδιαφέροντος είναι η μεταλλευτική λεκάνη Tafilalet και Figuig, της οποίας η έκταση είναι μεγαλύτερη από ολόκληρα κράτη όπως το Κατάρ ή ο Λίβανος, σηματοδοτώντας αυτό που οι αξιωματούχοι περιγράφουν ως μια νέα φάση της μαροκινής «εξορυκτικής κυριαρχίας». 

Η επιλογή του Figuig και του Tafilalet, αντί να στηρίζεται σε έναν καθαρά γεωλογικό υπολογισμό, έχει έντονες αναπτυξιακές προεκτάσεις. Οι ανατολικές παραμεθόριες περιοχές, που βρίσκονται επί μακρόν στην περιφέρεια του οικονομικού πυρήνα του Μαρόκου, αντιμετωπίζονται πλεόν ως μοχλός ανάπτυξης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 361 εξερευνητικά πεδία (blocks), που αντιπροσωπεύουν περίπου το 22% του συνολικού μεταλλευτικού δυναμικού στην περιοχή, ανοίγοντας τον δρόμο για σημαντικές εγχώριες και ξένες επενδύσεις. 

Η περιοχή θεωρείται ιδιαίτερα ελκυστική λόγω πολυμεταλλικού δυναμικού, με αναφορές σε χρυσό, άργυρο, χαλκό, μόλυβδο, ψευδάργυρο και βαρίτη. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική του Μαρόκου για ενίσχυση της επενδυτικής ελκυστικότητας του μεταλλευτικού τομέα και καλύτερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο διαγωνισμός εισάγει ενισχυμένα κριτήρια αξιολόγησης, τα οποία δεν περιορίζονται στα τεχνικά και οικονομικά στοιχεία, αλλά περιλαμβάνουν κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο, υγεία και ασφάλεια, καθώς και παραμέτρους βιωσιμότητας. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη διαχείριση νερού και ενέργειας, στη χρήση ανανεώσιμων πηγών, στην κυκλική οικονομία και σε μοντέλα βιώσιμης εξόρυξης.

Επιπλέον, η αναφορά σε ESG και στη «Διακήρυξη του Μαρακές» (Marrakech Declaration, 24 Νοεμβρίου 2025) δείχνει ότι το Μαρόκο επιδιώκει να προβάλει ένα πιο θεσμικό/υπεύθυνο πλαίσιο, κάτι κρίσιμο για διεθνείς επενδυτές, χρηματοδότες και downstream συνεργασίες. Η Διακήρυξη δεσμεύει τον μεταλλευτικό τομέα σε ισχυρές περιβαλλοντικές διασφαλίσεις, κοινωνική ευθύνη και βελτιωμένα πρότυπα διακυβέρνησης, αρχές που έχουν σχεδιαστεί για να προσελκύσουν παγκόσμιο κεφάλαιο που επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στην «πράσινη εξόρυξη» που συμμορφώνεται με τους κανόνες ESG.

Τέσσερις στρατηγικοί πυλώνες διέπουν τον διαγωνισμό. Οι αιτήσεις θα αξιολογηθούν μέσω ενός συστήματος πολλαπλών κριτηρίων που σταθμίζει όχι μόνο την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη και την οικονομική ισχύ, αλλά και τον τοπικό κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο και τη συμμόρφωση με τα πρότυπα υγείας και ασφάλειας. Οι εταιρείες θα πρέπει να ενσωματώσουν λύσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να εξορθολογίσουν την κατανάλωση νερού και να υιοθετήσουν πρακτικές κυκλικής οικονομίας που στοχεύουν στη μείωση των αποβλήτων και την επαναχρησιμοποίηση υλικών.

Πρόσθετα κίνητρα θα ευνοήσουν προτάσεις που παρουσιάζουν πλήρως ολοκληρωμένα βιώσιμα μοντέλα εξόρυξης, συνδυάζοντας καθαρή ενέργεια και τεχνολογίες αποθήκευσης, καθώς και επεξεργασία προστιθέμενης αξίας. Στην πραγματικότητα, το Ραμπάτ επιδιώκει να ανέλθει στην αλυσίδα αξίας των ΟΠΥ, τοποθετούμενο όχι απλώς ως προμηθευτής πρώτων υλών αλλά και ως περιφερειακή βιομηχανική δύναμη.

Το πρόγραμμα αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής του Μαρόκου για τον τριπλασιασμό των εσόδων από τον μεταλλευτικό τομέα (εξαιρουμένων των φωσφορικών αλάτων) έως το 2030. Οι αξιωματούχοι ολοένα και περισσότερο παρουσιάζουν ορισμένα ορυκτά, ιδίως τον χαλκό, ως το «νέο πετρέλαιο» της παγκόσμιας ενεργειακής μετάβασης. Ενώ ο χρυσός και ο άργυρος εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν κυρίαρχες πρώτες ύλες αξίας, ο χαλκός και ο ψευδάργυρος είναι κρίσιμα μέταλλα για τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, τις υποδομές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη μεταφορά καθαρής ενέργειας.

Το μακροπρόθεσμο όραμα του Μαρόκο είναι να προμηθεύει τα αναδυόμενα γιγαεργοστάσια στην Κενίτρα και την Ταγγέρη με κρίσιμες ορυκτές πρώτες ύλες εγχώριας προέλευσης, αναπτύσσοντας μία ολοκληρωμένη αλυσίδα αξίας στην παραγωγή μπαταριών και την καθαρή ενέργεια. Η καθετοποίηση θα ενίσχυε την επιρροή του Μαρόκου στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και θα ενίσχυε το στρατηγικό του βάρος στις διαπραγματεύσεις με σημαντικούς εταίρους, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κίνας.

Νωρίτερα φέτος, το Μαρόκο ξεκίνησε ένα εθνικό ψηφιακό μητρώο εξόρυξης, μια μεταρρύθμιση που αποσκοπεί στην απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης και στη μείωση των γραφειοκρατικών εμποδίων. Οι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η ψηφιοποίηση θα περιορίσει τη νομική αβεβαιότητα και θα καταστήσει το βασίλειο πιο ελκυστικό για τους μεγάλους διεθνείς επενδυτές που είναι επιφυλακτικοί απέναντι στον κανονιστικό κίνδυνο.

Σε τοπικό επίπεδο, η επιτυχία στο Figuig και στο Tafilalet θα εξαρτηθεί από την ενσωμάτωση χιλιάδων μικρών βιοτεχνικών εκμεταλλεύσεων σε δομημένους συνεταιρισμούς. Το υπουργείο έχει ήδη ξεκινήσει προσπάθειες για την τυποποίηση αυτών των φορέων εκμετάλλευσης, προσφέροντας σταθερά εισοδήματα και πρότυπα επαγγελματικής ασφάλειας στη θέση της επισφαλούς άτυπης δραστηριότητας.

Τελικά, ο διαγωνισμός αντιπροσωπεύει κάτι περισσότερο από μια απλή προσφορά ορυκτών πόρων. Αποτελεί μια δοκιμασία της ικανότητας του Μαρόκου να εξισορροπήσει τη βιομηχανική φιλοδοξία με την περιβαλλοντική ευθύνη και την περιφερειακή ανάπτυξη. Τοποθετώντας «τον πολίτη» στο επίκεντρο της εξορυκτικής διαδικασίας, όπως περιγράφουν την προσπάθεια οι αξιωματούχοι του υπουργείου, το βασίλειο ελπίζει να μετατρέψει τις ιστορικά περιθωριοποιημένες περιοχές σε πυλώνες μιας πιο πράσινης, πιο διαφοροποιημένης εθνικής οικονομίας.

Οι ενδιαφερόμενες εταιρείες καλούνται να υποβάλουν τις αιτήσεις τους έως τις 15 Μαΐου 2026, με κατάθεση φακέλων στις περιφερειακές διευθύνσεις του υπουργείου σε Errachidia ή Oujda, ανάλογα με τη θέση των προς παραχώρηση ζωνών. 

Με πληροφορίες από middle-east-online.com

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ RAWMATHUB.GR