Ευρωπαϊκή στρατηγική για τις κρίσιμες πρώτες ύλες και η σημασία των CRMs για την Ελλάδα

Παράλληλα, η ΕΕ χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλή εξάρτηση από τρίτες χώρες στην προμήθεια ορυκτών πρώτων υλών (οι εισαγωγές για τα περισσότερα μέταλλα κυμαίνονται από 75 έως 100%) και ιδιαίτερα των CRMs και σπανίων γαιών (REEs) που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας, σε τέτοιο βαθμό ώστε ο παγκόσμιος ανταγωνισμός και οι εμπορικοί περιορισμοί να διακυβεύουν την ενεργειακή μετάβαση καθώς και την ασφάλεια του βιομηχανικού και ενεργειακού οικοσυστήματος της ΕΕ.

Η συμβολή της Ελλάδας και οι προοπτικές στον τομέα των κρισίμων Ορυκτών Πρώτων Υλών αναδεικνύονται σήμερα με τα παρακάτω:

• Διατήρηση -εντός ΕΕ- της πρώτης θέσης στην εξόρυξη και παραγωγή της κρίσιμης πρώτης ύλης του βωξίτη, η οποία συνοδεύεται από την καθετοποιημένη, εγχώρια, βιομηχανική επεξεργασία και την παραγωγή αλουμίνας και αλουμινίου (Αλουμίνιον της Ελλάδος, ΑτΕ)
• Καθετοποιημένη δραστηριότητα στην εξόρυξη νικελιούχων λατεριτικών κοιτασμάτων (όπου εμπεριέχεται και κοβάλτιο-Co) και την παραγωγή σιδηρονικελίου (ΛΑΡΚΟ ΓΜΜΑΕ). Τόσο το νικέλιο όσο και το κοβάλτιο αποτελούν πρώτες ύλες για την παραγωγή συσσωρευτών απαραίτητων για τη βιομηχανία ηλεκτροκίνητων οχημάτων (EVs), με την προϋπόθεση διαχωρισμού τους προς παραγωγή καθαρών μετάλλων κάτι που μπορεί να επιτευχθεί με την εγκατάσταση στη χώρα μας νέας υδρομεταλλουργικής μονάδας.
• Προώθηση της έρευνας για την παραγωγη σκανδίου (Sc) από τα απορρίμματα της βιομηχανίας παραγωγης αλουμινίου - αλουμίνας από τον Ελληνικό Βωξίτη (MYTILINEOS).

Επισημαίνεται ότι ο βωξίτης συμπεριλήφθηκε για πρώτη φορά στον κατάλογο των CRMs της ΕΕ για το 2020 και η Ελλάδα αποτελεί σταθερά την μεγαλύτερη βωξιτοπαραγωγό δύναμη εντός της ΕΕ με ετήσια παραγωγή κοντά στα 2 εκατ. τον. Επισημαίνεται ακόμη οτι η κατάταξη του βωξίτη στον κατάλογο είναι μεν αυτοτελής αλλά και τα περιεχόμενα σε αυτόν Rare Earth Elements (REEs) και Scandium αναφέρονται επίσης ως ξεχωριστές CRM’s.

Το νικέλιο αλλά και το κοβάλτιο (που επίσης συμπεριλαμβάνεται στη λίστα του 2020) αμφότερα περιέχονται στους Ελληνικούς λατερίτες των οποίων η παραγωγή είναι σταθερά πάνω από 2 εκατ. τον. ετησίως (από την ΛΑΡΚΟ ΓΜΜΑΕ). Ειδικότερα, το νικέλιο μπορεί να μην έχει συμπεριληφθεί -τουλάχιστον μέχρι σήμερα- στους καταλόγους αυτούς, εντούτοις, η παγκόσμια αναμενόμενη μεταστροφή της βιομηχανίας οχημάτων προς την ηλεκτροκίνηση, προσδίδει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία και προοπτική στα κοιτάσματα αυτού.

Επίσης, η Ελλάδα διαθέτει κοιτάσματα μαγγανίου (του τρίτου μετάλλου των συσσωρευτών ηλεκτροκίνησης), αντιμονίτη, γραφίτη κ.α. με σημαντικές προοπτικές, τα οποία βρίσκονται στη φάση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για περαιτέρω έρευνα και εκμετάλλευση και τα οποία διαμορφώνουν προοπτικές ανάδειξης του ρόλου της Ελλάδος εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι Ελληνες Ευρωβουλευτές ψήφισαν το ψήφισμα αναφορικά με την Ευρωπαϊκή στρατηγική για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, λαμβάνοντας κυρίως υπόψιν τα ανωτέρω καθώς και περαιτέρω:

• Τη συμβολή του τομέα των ορυκτών πρώτων υλών στην Εθνική μας οικονομία και τις προοπτικές που δημιουργούνται για τον Ελληνικό Ορυκτό Πλούτο στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών στόχων για την κυκλική οικονομία και την κλιματική ουδετερότητα τις επόμενες δεκαετίες.
• Το αναπτυξιακό δυναμικό και την προοπτική περαιτέρω αξιοποίησης της εγχώριας αξιακής αλυσίδας των πρώτων υλών (έρευνα, εξόρυξη, επεξεργασία, παραγωγή, διαχείριση εξορυκτικών αποβλήτων) σύμφωνα με τις αρχές της αειφορίας, της ισόρροπης οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης χωρίς να παραβλάπτεται η φέρουσα ικανότητα του περιβάλλοντος.

Με πληροφορίες από europa.eu