Ένας οργανισμός συνδεδεμένος με τα Ηνωμένα Έθνη με δικαιοδοσία στο βυθό των ωκεανών σε παγκόσμιο επίπεδο, προχώρησε πρόσφατα σε ένα προσωρινό μέτρο για την αντιμετώπιση των ενεργειών του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump για την ταχεία αδειοδότηση έργων εξόρυξης βαθέων υδάτων (deep sea mining).
Disclaimer: Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος διαδικτυακού τόπου με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς αναφορά στο RAWMATHUB.GR (με ενεργό link) ή χωρίς την προηγούμενη γραπτή άδεια του RAWMATHUB.GR.
Πιο συγκεκριμένα, το όργανο χάραξης πολιτικής της Διεθνούς Αρχής για τον Θαλάσσιο Βυθό (International Seabed Authority, ISA) ζήτησε από τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ λεπτομερή έλεγχο των εταιρειών εξόρυξης βαθέων υδάτων που δυνητικά μπορούν να παραβιάσουν τις συμβάσεις τους βάσει συνθήκης του ΟΗΕ που απαγορεύει τη μονομερή εξόρυξη.
Αν και δεν αναφέρεται ρητά, η ενέργεια στρέφεται έναντι της The Metals Company (TMC), η οποία έχει υποβάλει αίτηση για αδειοδότηση από τις ΗΠΑ για την εξόρυξη μετάλλων μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων σε περιοχή του Ειρηνικού Ωκεανού, η οποία είναι υπό την εποπτεία της ISA.
Η θυγατρική της TMC στις ΗΠΑ υπέβαλε αίτηση για άδεια εξόρυξης τον Απρίλιο 2025, λίγες ημέρες αργότερα από την υπογραφή εκτελεστικού διατάγματος από τον Πρόεδρο Trump για επίσπευση της αδειοδότησης έργων εξόρυξης βαθέων υδάτων. Η TMC θέλει να εξορύξει από το βυθό πολυμεταλλικά οζίδια, πλούσια σε μέταλλα.
Ενώ η ενέργεια της ISA θα μπορούσε να επηρεάσει το μέλλον των δύο συμβάσεων που διατηρεί η TMC με την Αρχή, η μία από τις οποίες πρόκειται να ανανεωθεί το 2026, δε θα έχει απαραίτητα άμεση σχέση με οποιαδήποτε άδεια από τις ΗΠΑ μπορεί να λάβει η εταιρεία. Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να εκδώσουν την πρώτη άδεια εξόρυξης βαθέων υδάτων σε διεθνή ύδατα σύμφωνα με έναν σπανίως χρησιμοποιούμενο ομοσπονδιακό νόμο του 1980.
Η Louisa Casson, ακτιβίστρια της Greenpeace για την εξόρυξη βαθέων υδάτων, είπε ότι η ενέργεια αυτή στέλνει ένα μήνυμα σε άλλες εταιρείες εξόρυξης βαθέων υδάτων που έχουν αδειοδοτηθεί από την ISA, να προσπαθήσουν να ακολουθήσουν τη στρατηγική της TMC. «Η διεθνής κοινότητα αναλαμβάνει δράση για να δείξει ότι οι αυτές οι εταιρείες θα αντιμετωπίσουν συνέπειες», αναφέρει χαρακτηριστικά η Casson.
Παρά την πρόκληση των ΗΠΑ έναντι των 169 κρατών-μελών της ISA (συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ), υπήρξε ελάχιστη έως καθόλου αναφορά στη δράση του προέδρου των ΗΠΑ ή την TMC κατά τη διάρκεια της συνάντησης δύο εβδομάδων του Συμβουλίου της ISA. «Είναι κάτι περισσότερο από ένας ελέφαντας στο δωμάτιο. Είναι μια μπλε φάλαινα», είπε ο Γάλλος πρεσβευτής Olivier Guyonvarch απευθυνόμενος στο Συμβούλιο.
Το Συμβούλιο, το οποίο έχει 36 κράτη-μέλη, συνεδρίασε τον Ιούλιο 2025 για να συνεχίσει τις δεκαετείς διαπραγματεύσεις για τη σύνταξη λεπτομερών κανονισμών που θα επιτρέψουν την έναρξη της εξόρυξης από το βυθό της θάλασσας, ελαχιστοποιώντας παράλληλα την επίδραση στα θαλάσσια είδη που κατοικούν σε οικοσυστήματα πολυμεταλλικών οζιδίων. Τα έθνη που υποστηρίζουν την εξόρυξη, όπως η Κίνα, η Ρωσία, η Ιαπωνία και η Κορέα, έχουν πιέσει για τη θέσπιση κανονισμών, ενώ 37 χώρες ζητούν moratorium στην εξόρυξη βαθέων υδάτων μέχρι να γίνουν καλύτερα κατανοητές οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της.
Τον Ιανουάριο, η TMC και άλλες εταιρείες εξόρυξης βυθού με άδεια από τον ISA, έστειλαν επιστολή στο Συμβούλιο καταγγέλλοντας «την παρατεταμένη καθυστέρηση» στην έκδοση κανονισμών.
Οι κανονισμοί δεν είναι πιθανό να ολοκληρωθούν για τουλάχιστον έναν ακόμη χρόνο. Κατά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης του Συμβουλίου, δεν υπήρξε συμφωνία των εκπροσώπων για ορισμένα εξίσου κρίσιμα ζητήματα, όπως το σύστημα ανταποδοτικών οφελών από την εξόρυξη βαθέων υδάτων και τα περιβαλλοντικά πρότυπα.
Με πληροφορίες από mining.com
