Η ΕΕ θέλει να αγοράσει και να αποθηκεύσει κρίσιμες πρώτες ύλες για να διασφαλίσει την ομαλή προμήθεια ορυκτών και μετάλλων κρίσιμων για βιομηχανίες όπως η άμυνα και η αυτοκινητοβιομηχανία. Η πρόταση αποτελεί μέρος ενός νέου ετήσιου προγράμματος εργασίας που παρουσιάστηκε στις 21 Οκτωβρίου 2025 και ακολούθησε την κίνηση της Κίνας να περιορίσει τις εξαγωγές μαγνητών σπάνιων γαιών.
Η κίνηση, ουσιαστικά η δημιουργία ενός Κέντρου Κρίσιμων Πρώτων Υλών για την «παρακολούθηση, την κοινή αγορά και την αποθήκευση σπανίων γαιών οι οποίες είναι απαραίτητες για τη βιομηχανική μας κυριαρχία», εντάσσεται σε ένα σχέδιο του 2026, πλήρες με δράσεις για την υποστήριξη της ανεξαρτησίας της ΕΕ. «Η περιφερειακή και παγκόσμια τάξη ανασχεδιάζονται. Και η Ευρώπη πρέπει να αγωνιστεί για τη θέση της σε έναν κόσμο όπου ορισμένες μεγάλες δυνάμεις είναι είτε αμφιλεγόμενες ή εχθρικές απέναντι μας», δήλωσε η πρόεδρος της Επιτροπής Ursula von der Leyen στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η Κίνα, η οποία κυριαρχεί στην προμήθεια κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών, τον Οκτώβριο 2025 ανακοίνωσε ευρείς ελέγχους στις εξαγωγές μαγνητών σπάνιων γαιών και τις πρώτες ύλες τους για λόγους εθνικής ασφάλειας, προκαλώντας ανησυχίες στη βιομηχανία. Ο επικεφαλής εμπορίου της ΕΕ, Maroš Šefčovič, θα συνομιλούσε με τον Κινέζο ομόλογο του για να συζητήσουν μια μελλοντική πορεία.
Ως μέρος του μεγαλεπίβολου σχεδίου για τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών με τη συμπερίληψη χωρών εκτός Κίνας, το οποίο αποκαλύφθηκε το 2023, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ είχε ήδη ανακοινώσει σχέδια για την αύξηση της παρακολούθησης και την ενίσχυση των κοινών αγορών πρώτων υλών και της δημιουργίας αποθεμάτων ΚΟΠΥ.
«Πέρα από τις πρώτες ύλες, η Ευρώπη πρέπει να έχει τον έλεγχο των κρίσιμων τεχνολογιών που θα διαμορφώσουν την οικονομία του αύριο», δήλωσε η von der Leyen για το σχέδιο εργασίας του 2026, επικαλούμενη κινήσεις σε διάφορους τομείς, όπως οι μπαταρίες, οι τεχνολογίες cloud, η τεχνητή νοημοσύνη και τα προηγμένα υλικά, καθώς και σχέδια για κριτήρια «Made in Europe» για ευαίσθητα προϊόντα στις δημόσιες συμβάσεις.
Επικαλούμενη την ανάγκη για μια «κυρίαρχη και ανεξάρτητη» Ευρώπη, η Επιτροπή μορφοποίησε το σχέδιο εργασίας, ώστε περιλαμβάνει έξι θεματικές ενότητες: βιώσιμη ευημερία και ανταγωνιστικότητα, άμυνα και ασφάλεια, κοινωνικό μοντέλο και καινοτομία, ποιότητα ζωής, δημοκρατία και κράτος δικαίου και συμμετοχή στις παγκόσμιες εξελίξεις.
Μεταξύ των μέτρων για το 2026 είναι ένας νέος «Νόμος για τα Ευρωπαϊκά Προϊόντα», μια επικαιροποίηση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις, νέες ολοκληρωμένες προτάσεις για την απελευθέρωση της φορολογίας και της ενέργειας, ένα πακέτο κατά της διαφθοράς και ένα σχέδιο δράσης κατά του κυβερνοεκφοβισμού.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης μια λίστα με 25 νομοσχέδια που η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ σχεδιάζει να προωθήσει τον επόμενο χρόνο, εν μέσω προσπαθειών για μείωση της γραφειοκρατίας. Η ΕΕ βρίσκεται σε μία πορεία βελτιστοποίησης της νομοθεσίας της ώστε να γίνει πιο ανταγωνιστική, εν μέσω έντονων πιέσεων από τη βιομηχανία και τα κράτη-μέλη.
Επίσης, τα σχέδια περιλαμβάνουν την απόσυρση παλαιότερων νομοθετικών προτάσεων που έχουν ξεκινήσει τη νομοθετική τους πορεία αλλά έχουν καταστεί παρωχημένα ή έχουν βαλτώσει σε πολιτικές διαμάχες, καθώς και ένα προτεινόμενο πλαίσιο παρακολούθησης για την ανθεκτικότητα των Ευρωπαϊκών δασών. Οι εθνικές κυβερνήσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και οι νομοθέτες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν έξι μήνες διορία για να αντιστρέψουν την απόσυρση των νομοσχεδίων που τους ενδιαφέρουν.
Με πληροφορίες από politico.eu
