Ο Ευρωπαίος Επίτροπος της Βιομηχανίας Stéphane Séjourné, δήλωσε ότι η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο να υποχρεώσει νομικά τις βιομηχανίες να μειώσουν τις αγορές πρώτων υλών από την Κίνα ως μέσο προστασίας της Ευρώπης από μελλοντικές ενέργειες που θα βλάψουν τη βιομηχανία της. Για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου και τη διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων για κρίσιμα μέταλλα και στοιχεία σπάνιων γαιών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει στρατηγική ύψους 3 δισ. ευρώ, εν μέσω μιας παγκόσμιας αναταραχής που προκλήθηκε από την κίνηση του Πεκίνου να προχωρήσει σε περιορισμούς στις εξαγωγές πολλών τεχνολογιών και πρώτων υλών.
Πιο συγκεκριμένα, μέσω του προγράμματος ReSourceEU θα επιδιωχθεί η ελαχιστοποίηση του κινδύνου και η διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων της ΕΕ για βασικά προϊόντα, μέσω της χρηματοδότησης για την υποστήριξη 25-30 στρατηγικών έργων στον τομέα.
Θα περιλαμβάνει νέους κανόνες για να σταματήσουν οι εξαγωγές scrap αλουμινίου και για να αναπτυχθεί η ανακύκλωση μόνιμων μαγνητών που χρησιμοποιούνται σε μπαταρίες αυτοκινήτων, ενώ θα ιδρυθεί και ένα νέο ταμείο με κεφάλαια 2 δισ. Ευρώ ετησίως, με την στήριξη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, για την υποστήριξη βιομηχανιών που θα επιλέξουν νέες πηγές προμηθειών, εκτός Κίνας.
Υπογραμμίζοντας τις απειλές που θέτει η υπερβολική εξάρτηση από την Κίνα, ο Séjourné ανέφερε ότι εάν η βιομηχανία δεν ανταποκριθεί, η επιτροπή επιφυλάσσεται του δικαιώματος να εισάγει σχετική νομοθεσία. «Θα αναγκάζαμε με νομικό τρόπο τις ευρωπαϊκές εταιρείες να διαφοροποιήσουν τις πηγές εφοδιασμού τους. Αυτό δεν ισχύει τώρα και δεν είναι αυτό που προτείνεται στο σχέδιο ReSourceEU, αλλά αυτό είναι ένα κάλεσμα αφύπνισης, ένα ισχυρό κάλεσμα αφύπνισης».
Η στρατηγική σχεδιάστηκε για να μειώσει τον αντίκτυπο των «κραδασμών», όπως η αναστάτωση στην αυτοκινητοβιομηχανία που προκλήθηκε από την πρόσφατη, πλέον σε άρση, απαγόρευση εξαγωγής microchips από την Κίνα. σε απάντηση στην ανάληψη του ελέγχου της κινεζικής εταιρείας microchip Nexperia από την ολλανδική κυβέρνηση.
Ο επίτροπος εμπορίου της ΕΕ, Maroš Šefčovič, δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες παραμένουν προσηλωμένες στην έννοια της ανοικτής πρόσβασης στις αγορές, αλλά αυτό γίνεται αντικείμενο επανειλημμένης εκμετάλλευσης εις βάρος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με αποτέλεσμα να παρατηρείται μια σειρά από κρίσεις.
Ο Séjourné δήλωσε ότι «προς το παρόν» η ΕΕ ήθελε να «υπενθυμίσει» στις εταιρείες ότι, στο πλαίσιο της στρατηγικής, οι επικεφαλής των προμηθειών πρέπει να επικοινωνήσουν στα διοικητικά συμβούλια των εταιρειών τους «το πώς σχεδιάζουν να διαφοροποιήσουν τις πηγές προμήθειας. Αυτός είναι ένας τρόπος για να ενθαρρύνουμε τις εταιρείες να διαφοροποιήσουν τις πηγές προμήθειας τους. Αν αυτό δεν συμβεί, διατηρούμε το δικαίωμα να χρησιμοποιήσουμε νομοθετικά εργαλεία για να επιτύχουμε αυτό το στόχο, τουλάχιστον για ένα ποσοστό των συνολικών προμηθειών».
Ανώτεροι αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν ότι «ενώ η κατεύθυνση είναι σαφής» υπάρχει ανάγκη να «επιταχυνθεί η διαδικασία», καθώς η Κίνα συνεχίζει να χρησιμοποιεί τιμωρητικά το μονοπώλιο που διαθέτει σε πολλές κρίσιμες πρώτες ύλες για «γεωπολιτικούς σκοπούς».
Για να ξεκινήσει η εφαρμογή της στρατηγικής, δύο έργα, μια εκμετάλλευση μολυβδαινίου στη Γροιλανδία και ένα ορυχείο λιθίου στη Γερμανία, θα λάβουν άμεση χρηματοδότηση.
Η ΕΕ θα εξετάσει επίσης οικονομική στήριξη που θα επιτρέψει στις εταιρείες να αγοράζουν από πιο ακριβές πηγές σε σχέση με την Κίνα και θα δημιουργήσει μια «πλατφόρμα πρώτων υλών» που θα συγκεντρώνει τις παραγγελίες των εταιρειών και θα δημιουργεί κοινά αποθέματα. Επίσης νέοι περιορισμοί θα εισαχθούν στις εξαγωγές μεταλλικού scrap, εάν χρειαστεί, το 2026.
Δείχνοντας την κλίμακα της εξάρτησης από το Πεκίνο, αξιωματούχοι της ΕΕ αποκάλυψαν ότι η EE αγοράζει περίπου 20.000 τόνους μόνιμων μαγνητών ετησίως, που χρησιμοποιούνται σε πόρτες αυτοκινήτων και ψυγείων μέχρι μηχανήματα μαγνητικής τομογραφίας. Από αυτούς, «17.000 έως 18.000 τόνοι προέρχονται από την Κίνα, 1.000 παράγονται στην ΕΕ και οι υπόλοιποι από άλλες χώρες».
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, χρηματοδότηση έως και 3 δισ. ευρώ θα κινητοποιηθεί εντός των επόμενων 12 μηνών, εκ των οποίων 2 δισ. ευρώ ετησίως θα διατίθενται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με τη μορφή δανείων, επιχειρηματικών κεφαλαίων και ιδιωτικού χρέους, καθώς και χρηματοδότησης όπως δάνεια που έχουν ήδη εκδοθεί για το φινλανδικό έργο ορυχείου λιθίου Keliber. Το ποσό αυτό επισκιάζει τα 50 εκατ. λίρες που ανακοινώθηκαν τον περασμένο μήνα από τον Keir Starmer για μια παρόμοια πρωτοβουλία στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι προσπάθειες των ΗΠΑ, της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου να μειώσουν την εξάρτηση από την Κίνα για προμήθειες κρίσιμων πρώτων υλών απέκτησαν επείγον χαρακτήρα τον Οκτώβριο 2025, όταν η Κίνα απείλησε να εισάγει νέους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών από τον Δεκέμβριο. Αυτή η απειλή άρθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας δασμών που επιτεύχθηκε μεταξύ του Xi Jinping και του Donald Trump στη Νότια Κορέα, αλλά η αναστολή ισχύει μόνο για 12 μήνες, διατηρώντας τη μελλοντική μόχλευση της Κίνας στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Με πληροφορίες από theguardian.com
