ΕΕ: Συμφωνία για οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους

Disclaimer: Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος διαδικτυακού τόπου με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς αναφορά στο RAWMATHUB.GR (με ενεργό link) ή χωρίς την προηγούμενη γραπτή άδεια του RAWMATHUB.GR. 

Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η ενίσχυση των απαιτήσεων για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και ανάκτηση υλικών, με ιδιαίτερη έμφαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες όπως τα μέταλλα, τα πλαστικά και τα υλικά που χρησιμοποιούνται στις μπαταρίες. Παράλληλα, ενισχύεται η αρχή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, υποχρεώνοντας τους κατασκευαστές να λαμβάνουν υπόψη την αποσυναρμολόγηση και την ανακυκλωσιμότητα ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού των οχημάτων. Η συμφωνία προβλέπει επίσης αυστηρότερους κανόνες για την ιχνηλασιμότητα των οχημάτων που αποσύρονται, προκειμένου να περιοριστούν τα φαινόμενα παράνομης εξαγωγής παλαιών ή μη λειτουργικών οχημάτων εκτός ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό, η Ένωση επιδιώκει να διασφαλίσει ότι τα οχήματα στο τέλος της ζωής τους θα οδηγούνται σε εγκεκριμένες εγκαταστάσεις επεξεργασίας, όπου θα γίνεται ασφαλής απορρύπανση και ορθή διαχείριση επικίνδυνων υλικών.

Ο Stéphane Séjourné, Executive vice-President for Prosperity and Industrial Strategy, υποστηρίζει ότι ο νέος κανονισμός θα μεταμορφώσει την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία: «Η ενίσχυση της ανακύκλωσης και της κυκλικότητας αποτελεί βασικό στοιχείο του σχεδίου μας για την υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας πλαστικών. Τα μέτρα που εγκρίθηκαν σήμερα θα βοηθήσουν στη δημιουργία μιας συγκεκριμένης επιχειρηματικής σκοπιμότητας για την εφοδιαστική αλυσίδα ανακύκλωσης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Επομένως, χαιρετίζω την ταχεία ολοκλήρωση της διαδικασίας συναπόφασης σχετικά με τον κανονισμό για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους, ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της βιομηχανίας ανακύκλωσης στην Ευρώπη».

Η αυτοκινητοβιομηχανία είναι ένας από τους μεγαλύτερους καταναλωτές πρώτων υλών στην Ευρώπη, βασιζόμενη σε μεγάλο βαθμό στον χάλυβα, το αλουμίνιο, τον χαλκό και τα πλαστικά. Ωστόσο, η ΕΕ συνεχίζει να χάνει τεράστιες ποσότητες αυτών των πολύτιμων πόρων κάθε χρόνο καθώς υπολογίζεται ότι τρία έως τέσσερα εκατομμύρια οχήματα ουσιαστικά «εξαφανίζονται» ετησίως μετά την διαγραφή τους, με τις αρχές να μην μπορούν να εντοπίσουν εάν έχουν διαλυθεί, εξαχθεί ή υποστεί παράνομη επεξεργασία.

Αυτή η έλλειψη διαφάνειας έχει σοβαρές συνέπειες. Η μη ορθή διαχείριση των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους οδηγεί σε ρύπανση, απώλεια οικονομικής αξίας και χαμένες ευκαιρίες για επαναχρησιμοποίηση κρίσιμων υλικών.

Μια πρόσφατη αξιολόγηση των υφιστάμενων κανόνων της ΕΕ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ισχύον πλαίσιο είναι ανεπαρκές και ότι απαιτείται ουσιαστική μεταρρύθμιση για την υποστήριξη της μετάβασης σε μια κυκλική οικονομία για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία.

Σε απάντηση των ανωτέρω, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε έναν νέο κανονισμό για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους τον Ιούλιο του 2023. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε φέρνει την πρόταση αυτή πιο κοντά στο να γίνει νόμος. Μόλις εγκριθεί επίσημα, ο κανονισμός θα αντικαταστήσει τους παρωχημένους κανόνες με ένα ενιαίο, εναρμονισμένο πλαίσιο που θα ισχύει σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η νέα νομοθεσία έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί παράλληλα με βασικές στρατηγικές της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Νόμου για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες, το Βιομηχανικό Σχέδιο Δράσης για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης για τον Χάλυβα και τα Μέταλλα και την πρωτοβουλία RESourceEU. Προβλέπει επίσης σύνδεση με μελλοντικές πολιτικές, όπως ο επερχόμενος νόμος για την κυκλική οικονομία, που θα διασφαλίζει μακροπρόθεσμη συνοχή στην ατζέντα βιωσιμότητας της Ευρώπης.

Κεντρικό χαρακτηριστικό του κανονισμού είναι η εισαγωγή σαφών και αναλογικών κριτηρίων για τον προσδιορισμό του πότε ένα όχημα θα πρέπει να ταξινομείται ως όχημα στο τέλος του κύκλου ζωής του. Επί του παρόντος, όχημα στο τέλος του κύκλου ζωής του είναι εκείνο που, τεχνικά, οικονομικά ή νομικά, δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει ως όχημα και οφείλει να οδηγηθεί σε απορρύπανση, αποσυναρμολόγηση και ανακύκλωση.

Τα αυτοκίνητα που δεν μπορούν να επισκευαστούν πλήρως θα εμπίπτουν στους νέους κανόνες, διασφαλίζοντας ότι η αποσυναρμολόγηση τους και η επεξεργασία τους θα γίνεται σε εξουσιοδοτημένες εγκαταστάσεις. Ωστόσο, τα οχήματα ιστορικού ενδιαφέροντος εξακολουθούν να εξαιρούνται και δεν θα επηρεάζονται από τον κανονισμό. Αυτή η σαφήνεια αναμένεται να ενισχύσει την επιβολή του νόμου, να μειώσει τις παράνομες εξαγωγές και να κλείσει τα κενά που έχουν επιτρέψει σε οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους να διαφεύγουν της ορθής επεξεργασίας.

Ο κανονισμός δίνει μεγάλη έμφαση στον σχεδιασμό των οχημάτων. Οι κατασκευαστές θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα οχήματα είναι ευκολότερα αποσυναρμολογούμενα και ότι τα εξαρτήματα μπορούν να αφαιρεθούν, να αντικατασταθούν και να ανακυκλωθούν αποτελεσματικά.

Επιπλέον, πρέπει να διατίθενται λεπτομερείς οδηγίες για την επισκευή των οχημάτων και την επεξεργασία στο τέλος του κύκλου ζωής τους, οι οποίες θα υποστηρίζουν τόσο τους επαγγελματίες ανακυκλωτές όσο και τους επισκευαστές.

Για πρώτη φορά στην Ευρώπη, θα εισαχθούν υποχρεωτικοί στόχοι για την περιεκτικότητα σε ανακυκλωμένο πλαστικό. Από το 2036, τουλάχιστον το 25% των πλαστικών που χρησιμοποιούνται στα οχήματα πρέπει να προέρχεται από ανακυκλωμένες πηγές, με το 20% αυτού του ποσοστού να προέρχεται ειδικά από οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Οι απαιτήσεις αυτές θα ισχύουν εξίσου για τα αυτοκίνητα που παράγονται στην ΕΕ και για εκείνα που εισάγονται από το εξωτερικό, συμβάλλοντας στη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού.

Τα περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη είναι σημαντικά. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα νέα μέτρα θα μπορούσαν να επιτρέψουν την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση εκατοντάδων τόνων σπάνιων γαιών κάθε χρόνο, μαζί με πέντε έως έξι εκατομμύρια τόνους χάλυβα, ένα έως δύο εκατομμύρια τόνους αλουμινίου και έως 0,3 εκατομμύρια τόνους χαλκού. Τουλάχιστον το 30% των πλαστικών που ανακτώνται από οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους θα πρέπει να ανακυκλώνονται.

Διατηρώντας αυτά τα υλικά εντός της Ευρώπης, ο κανονισμός θα μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές και θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα έναντι των διαταραχών της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας, υποστηρίζοντας παράλληλα μια ανταγωνιστική και βιώσιμη αυτοκινητοβιομηχανία.

Η συμφωνία πρόκειται να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Μόλις δημοσιευτεί στην επίσημη εφημερίδα της ΕΕ, ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες αργότερα, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή για τη διαχείριση των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους σε όλη την Ευρώπη.

Με πληροφορίες από innovationnewsnetwork.com

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ RAWMATHUB.GR