Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση Global Carbon Project, που εκπονείται από 130 επιστήμονες, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα εξαιτίας της καύσης ορυκτών καυσίμων αναμένεται να σπάσουν νέο ρεκόρ το 2025. Η έκθεση τονίζει ότι ότι πλέον είναι ουσιαστικά «αδύνατο» να περιοριστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη σε επίπεδο κατώτερο του 1,5°C καθώς οι εκπομπές εξαιτίας της καύσης άνθρακα, πετρελαίου και αερίου θα αυξηθούν το 2025 κατά 1,1% σε σύγκριση με το 2024, φθάνοντας τα 38,1 δισεκατομμύρια τόνους.
Η Έκθεση αναφέρει ότι η εν λόγω αύξηση είναι «μεγαλύτερη από τον ετήσιο μέσο όρο τα τελευταία δέκα χρόνια (0,8%) και οι εκπομπές είναι πλέον 10% υψηλότερες από ό,τι το 2015, δηλαδή τη χρονιά της συμφωνίας του Παρισιού, που φιλοδοξούσε να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας στους 2°C και ιδεατά στον 1,5°C σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή».
Μολονότι οι εκπομπές μειώθηκαν σε διάφορες χώρες, κυρίως χάρη στην αξιοποίηση των ΑΠΕ, την αντικατάσταση αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης με ηλεκτροκίνητα και τη μείωση της αποψίλωσης των δασών, «συλλογικά, ο κόσμος δεν ανέρχεται στο ύψος των περιστάσεων καθώς ο καθένας από εμάς πρέπει να κάνει αυτό που του αναλογεί και όλοι πρέπει να κάνουν περισσότερα», εξηγεί ο Glen Peters, ερευνητής στο Center for International Climate Research (CICERO).
Η έκθεση, η δημοσίευση της οποίας συμπίπτει χρονικά κάθε χρόνο με την COP, για να κάνει μια πρώτη αποτίμηση της εκτροπής από τους στόχους για το κλίμα σε διεθνές επίπεδο την τρέχουσα χρονιά, υπολογίζει ότι η ποσότητα του CO2 που απομένει για να επιτευχθεί το όριο του 1,5°C ισούται με 170 δισεκατομμύρια τόνους. «Ουσιαστικά ισούται με τέσσερα χρόνια εκπομπών με τον τρέχοντα ρυθμό προτού ο προϋπολογισμός που θα επέτρεπε τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5°C εξαντληθεί. Κατά συνέπεια, αυτό (σ.σ. ο περιορισμός) είναι πρακτικά αδύνατος», υπογράμμισε ο καθηγητής Pierre Friedlingstein, του University of Exeter, επικεφαλής της μελέτης.
Η διαπίστωση της αποτυχίας αναγνωρίστηκε από τον ΟΗΕ, κλιματολόγους, τον πρόεδρο της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (GIEC) και τα κράτη που συμμετείχαν στην COP30. Ο στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι η υπέρβαση αυτή θα είναι προσωρινή -- αλλά γι’ αυτό μπορεί να απαιτηθούν δεκαετίες. Αν συνεχιστεί η σημερινή τάση, η θερμοκρασία του πλανήτη θα αυξηθεί από 2,3 ως 2,5°C ως το τέλος του αιώνα, ακόμη κι αν οι χώρες τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους, εκτίμησε ο ΟΗΕ λίγο πριν την COP30 στην Βραζιλία. Η τάξη μεγέθους είναι παρόμοια (+2,6°C ως το έτος 2100) με υπολογισμούς που δημοσιεύονται και από το Climate Action Tracker.
Το 2025, οι εκπομπές που οφείλονται συγκεκριμένα στην καύση άνθρακα θα φθάσουν σε νέο ρεκόρ, ανεβαίνοντας κατά 0,8% σε παγκόσμια κλίμακα, εξαιτίας των αυξήσεων στις ΗΠΑ και στην Ινδία. Οι εκλύσεις εξαιτίας της καύσης πετρελαίου και αερίου αυξάνονται επίσης, αντίστοιχα κατά 1 και 1,3%. Όσον αφορά το αέριο, οι εκπομπές «μοιάζουν να επιστρέφουν στην καταγραφόμενη εμμένουσα αυξητική τάση πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία», κατά τη μελέτη.
Κατά περιοχές, οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση αντέστρεψαν την πτωτική τάση που καταγραφόταν τα τελευταία χρόνια, σημειώνοντας αύξηση των εκπομπών τους - αντίστοιχα κατά 1,9% και 0,4% -, εν μέρει εξαιτίας των πιο ψυχρών χειμώνων, που αύξησαν τη ζήτηση για θέρμανση. Οι εκπομπές της Κίνας, της χώρας που ρυπαίνει περισσότερο, μοιάζουν να σταθεροποιούνται (+0,4%), όμως, σύμφωνα με τον Peters, η αβεβαιότητα για τις πολιτικές της χώρας καθιστούν πρόωρη οποιαδήποτε εκτίμηση για το εάν έφτασαν στην κορύφωση τους ή όχι.
