Νεκροταφείο πλαστικών ανακαλύπτεται σε μεγάλα βάθη της Μεσογείου

Disclaimer: Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος διαδικτυακού τόπου με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς αναφορά στο RAWMATHUB.GR (με ενεργό link) ή χωρίς την προηγούμενη γραπτή άδεια του RAWMATHUB.GR. 

Τα πλαστικά υπολείμματα έχουν εισέλθει σε κάθε γωνιά των θαλασσών, αλλά παραδοσιακά, το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας επικεντρωνόταν σε πλαστικά που επιπλέουν ή απόβλητα στις παραλίες. Μια πρόσφατη μελέτη από το Ισραήλ, έρχεται να το αλλάξει αυτό, μέσω της λεπτομερούς εξέτασης του τι συμβαίνει βαθιά στη θάλασσα.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η Θάλασσα του Λεβάντε (Levantine Sea) - ένα βαθύ τμήμα της ανατολικής πλευράς της Μεσογείου στα ανοικτά των ακτών του Ισραήλ, της Αιγύπτου και της Τουρκίας - είναι από τις πιο μολυσμένες περιοχές βαθέων υδάτων στον πλανήτη.

«Εξερευνήσαμε τον πυθμένα της θάλασσας και βρήκαμε κυρίως πλαστικές σακούλες και συσκευασίες να κυριαρχούν στα πλαστικά απόβλητα», είπε ο Xing-Yu Li από το Πανεπιστήμιο της Χάιφα, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. Αυτό δημιούργησε ένα ερώτημα για τους επιστήμονες: πώς κάτι τόσο ελαφρύ  - κάτι που προορίζεται να επιπλέει  - όπως οι πλαστικές σακούλες, καταλήγει σχεδόν ένα μίλι κάτω από το νερό;

Για να απαντήσει στο εύλογο ερώτημα, η ερευνητική ομάδα αποφάσισε να αντιμετωπίσει την μόλυνση από πλαστικά σαν «σκηνή εγκλήματος». Κάθε κομμάτι πλαστικού εξετάστηκε προσεκτικά, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο ανάλυσης πολλαπλών δεικτών. Αυτή η προσέγγιση εξετάζει τα πάντα σχετικά με το πλαστικό, μέγεθος, σχήμα, χρώμα, υλικό, χαρακτηριστικά επιφάνειας, ακόμα και τι είδους πράγματα είναι κολλημένα σε αυτό, όπως πίσσα ή θαλάσσιοι οργανισμοί.

«Με την ανάλυση πολλαπλών δεικτών, οτιδήποτε βρίσκεται πάνω σε ένα κομμάτι πλαστικό, αποτελεί στοιχείο έρευνας», είπε ο Xing-yu. «Εξάγαμε όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία από κάθε πλαστικό απόβλητο, περισσότερα από πολλές προηγούμενες μελέτες, για να δημιουργήσουμε μια πληρέστερη, πιο λεπτομερή εικόνα των πλαστικών αποβλήτων που συναντώνται στο βυθό».

Αντί να μετρούν απλώς πόσα απόβλητα βρέθηκαν, αυτή η μέθοδος βοήθησε τους ερευνητές να καταλάβουν πώς έφτασαν εκεί, γιατί βυθίστηκαν και από πού μπορεί να προήλθαν.

Τα περισσότερα από τα πλαστικά που βρέθηκαν ήταν από πολυαιθυλένιο, το ίδιο υλικό που χρησιμοποιείται στις σακούλες παντοπωλείου. Κανονικά, αυτού του είδους το πλαστικό επιπλέει. Αλλά όταν αναμιγνύεται με πρόσθετα όπως το ανθρακικό ασβέστιο (CaCO₃) κατά την παραγωγή, το πλαστικό γίνεται βαρύτερο. 

Τα πλαστικό απόβλητα που φέρουν CaCO₃ βυθίστηκαν πιο κοντά στην ακτή. Άλλα, πλαστικά χωρίς ανάλογα πρόσθετα, παρασύρθηκαν πιο μακριά πριν τελικά βυθιστούν στον πυθμένα της θάλασσας. Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι η θάλασσα του Λεβάντε σε βάθος πάνω από 4.800 μέτρα, λειτουργεί σαν παγίδα. Η πίεση και τα λεπτά ιζήματα βοηθούν στη διατήρηση του πλαστικού κάτω από την επιφάνεια.

Η ανάπτυξη βιοφίλμ, τα οποία είναι γλοιώδη στρώματα που σχηματίζονται από μικρόβια, συνήθως βοηθούν στην αύξηση του βάρους των πλαστικών, αλλά δεν αναπτύσσονται καλά σε αυτό το μέρος της θάλασσας. Αντίθετα, υλικά όπως η πίσσα, η άμμος και τα μικροσκοπικά κοχύλια βοηθούν τα πλαστικά να μείνουν στη θέση τους. Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι αυτές οι πλαστικές μεμβράνες  -ενώ είναι λεπτές και ελαφριές- καταλήγουν εκεί που μπορούν να κάνουν τη μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη ζημιά.

Σε μια ακόμα πιο ανησυχητική ανακάλυψη, η ομάδα βρήκε ότι ενώ μέρος αυτού του πλαστικού θα μπορούσε να γίνει ξανά επιπλέον εάν διαταραχθεί, ωστόσο λόγω του πώς λειτουργεί η βαθιά θάλασσα, αυτό συμβαίνει σπάνια. Μόλις το πλαστικό κατακαθίσει στον πυθμένα, παραμένει εκεί.

Η πλαστική ρύπανση δεν είναι μόνο από τις τοπικές παραλίες. Σύμφωνα με την έρευνα, οι χερσαίες πηγές από την Αίγυπτο, το Ισραήλ και την Τουρκία αποτελούν μεγάλο μέρος του προβλήματος. Η ναυτιλία παίζει επίσης ρόλο, ειδικά στα βαθύτερα νερά. Παραδόξως, η αλιεία δε συνέβαλε σημαντικά, πιθανώς λόγω των αυστηρών ισραηλινών κανονισμών.

Για χρόνια, οι επιστήμονες παρατηρούσαν υψηλά επίπεδα πλαστικού στον πυθμένα της θάλασσας, αλλά δεν κατανοούσαν πλήρως το γιατί. «Για χρόνια στις εκθέσεις παρακολούθησης αναφέραμε υψηλή συγκέντρωση πλαστικών αποβλήτων σε αυτήν την περιοχή. Ήταν ένα άλυτο μυστήριο καθώς γνωρίζουμε ότι πλαστικά απόβλητα επιπλέουν στην επιφάνεια της θάλασσας. Τώρα έχουμε καλύτερη κατανόηση του πώς μπορεί να συμβαίνει το αντίθετο», δήλωσε ο Δρ Yael Segal της Ωκεανογραφικής και Λιμνολογικής Ερευνητικής Υπηρεσία (IOLR) του Ισραήλ. «Η Ανατολική Μεσόγειος είναι μια απο τις πιο μολυσμένες περιοχές στον πλανήτη από πλαστικά και πρέπει να αναλάβουμε δράση για χάρη της επόμενης γενιάς».

Η πλαστική συσκευασία είναι φθηνή, εύκολη στην παραγωγή και χρησιμοποιείται παγκοσμίως, αλλά δεν διασπάται. Αντί αυτού, διαιρείται σε μικρότερα κομμάτια και μπορεί να παραμείνει στο περιβάλλον για εκατοντάδες χρόνια.

Οι βιότοποι βαθέων υδάτων είναι ήδη εύθραυστοι και η προσθήκη πλαστικού θα μπορούσε να διαταράξει τον τροφικό ιστό, να εισάγει τοξίνες και να βλάψει είδη που δεν έχουν ακόμη μελετηθεί πλήρως.

«Ως επικεφαλής του εθνικού προγράμματος παρακολούθησης, βλέπω από πρώτο χέρι πώς η πλαστική ρύπανση επηρεάζει ολόκληρο το θαλάσσιο περιβάλλον: παραλίες, νερό, βυθό, ακόμη και τοπικούς πληθυσμούς χελωνών», είπε ο Δρ. Segal.

Ο καθηγητής Revital Bookman είπε ότι η ανακάλυψη είναι συναρπαστική με τον χειρότερο δυνατό τρόπο. «Η ανατολική Μεσόγειος μετατρέπεται αθόρυβα σε χωματερή βαθέων υδάτων. Τα πλαστικά που χρησιμοποιούμε μόνο για λίγα λεπτά καταλήγουν παγιδευμένα για αιώνες, απειλώντας θαλάσσια οικοσυστήματα που ελάχιστα καταλαβαίνουμε».

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μελέτη αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να σκεφτόμαστε τη ρύπανση των ωκεανών. Το πλαστικό δεν επιπλέει μόνο μέχρι να φτάσει σε μια παραλία. Ταξιδεύει μακριά, αλληλεπιδρά με άλλους ρύπους όπως η πίσσα και καταλήγει σε μη προφανή μέρη.

«Αυτή η δυναμική που αγνοήθηκε προηγουμένως, απαιτεί νέα προσέγγιση των διαδικασιών ρύπανσης στα θαλάσσια περιβάλλοντα. Χωρίς συστηματική αποτύπωση των βαθέων υδάτων, κινδυνεύουμε να υποτιμήσουμε το πραγματικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα της πλαστικής ρύπανσης και να κατανείμουμε λανθασμένα τις προσπάθειες μετριασμού, παραμελώντας τις υπεράκτιες περιοχές και τις λεκάνες μεγάλου βάθους». εξηγεί ο καθηγητής Bookman.

Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, οι ειδικοί ζητούν συντονισμένες προσπάθειες σε όλη την περιοχή. Οι χώρες που μοιράζονται αυτή τη θαλάσσια περιοχή, πρέπει να συνεργαστούν για την παρακολούθηση, τον καθαρισμό και την πρόληψη. Χωρίς μια κοινή στρατηγική, τα πλαστικά θα συνεχίσουν να συσσωρεύονται, καταστρέφοντας σιωπηλά ένα από τα πιο μυστηριώδη οικοσυστήματα του πλανήτη.

Με πληροφορίες από earth.com

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ RAWMATHUB.GR