Η μη εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας κοστίζει 180 δισ. ευρώ ετησίως για την ΕΕ

Η πρώτη επισκόπηση της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2017 και ακολούθησαν οι εκδόσεις του 2019 και του 2022. Η φετινή, τέταρτη, Έκθεση υπερτονίζει την ανάγκη επιβολής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και αυξάνει την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία των περιβαλλοντικών κανόνων της ΕΕ για τη διασφάλιση της ευημερίας, της ανταγωνιστικότητας και της περιβαλλοντικής ασφάλειας στην ΕΕ. Η εφαρμογή της νομοθεσίας μπορεί να μειώσει το κόστος αυτό και θα διασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις εταιρείες σε ολόκληρη την ενιαία αγορά της ΕΕ.

Η Έκθεση εντοπίζει κοινές τάσεις σε επίπεδο ΕΕ, με βάση τις επιμέρους εκθέσεις ανά χώρα των 27 κρατών μελών της ΕΕ και συγκεκριμένες δράσεις προτεραιότητας για βελτίωση σε κάθε κράτος μέλος. Επιπλέον, περιλαμβάνει ευρύ φάσμα πληροφοριών σχετικά με το πόσο καλά τα κράτη μέλη προστατεύουν την ποιότητα του αέρα που αναπνέουν οι πολίτες, το νερό που πίνουν και τη φύση που απολαμβάνουν.

Η έκθεση καταδεικνύει την επιτακτική ανάγκη βελτίωσης της εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ στους παρακάτω βασικούς άξονες:

• Κυκλική οικονομία: Παρόλο που ορισμένα κράτη-μέλη σημειώνουν ικανοποιητική πρόοδο στην όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων κατά την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, πολλά εξακολουθούν να κινδυνεύουν να μην επιτύχουν τους στόχους ανακύκλωσης για το 2025. Για παράδειγμα, η έκθεση διαπιστώνει ότι αρκετά κράτη μέλη θα πρέπει να βελτιώσουν την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων και να αποκαταστήσουν τους χώρους υγειονομικής ταφής που δεν ανταποκρίνονται στα πρότυπα.
• Νερό: Απαιτείται επείγουσα δράση για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ όσον αφορά την ποιότητα και την ποσότητα των γλυκών υδάτων και για τον περιορισμό του αυξανόμενου κινδύνου λειψυδρίας και ξηρασίας. Τα κράτη-μέλη πρέπει να αξιοποιήσουν καλύτερα τα διαθέσιμα κονδύλια της ΕΕ για τη συλλογή και την επεξεργασία των αστικών λυμάτων.
• Βιοποικιλότητα: Α απώλεια βιοποικιλότητας εξακολουθεί να υπερισχύει της ανάκαμψης. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αλλαγή της χρήσης γης για γεωργικούς σκοπούς και στην εντατικοποίηση της γεωργίας. Τα κράτη-μέλη πρέπει να βελτιώσουν την ενσωμάτωση της προστασίας της φύσης σε άλλες πολιτικές και να επιταχύνουν την εφαρμογή της νομοθεσίας για τη φύση.
• Ατμοσφαιρική ρύπανση: Παρά τη σημαντική πρόοδο, το επίπεδο των ατμοσφαιρικών ρύπων εξακολουθεί να είναι υπερβολικά υψηλό σε πολλά κράτη-μέλη. Αυτό προκαλεί σοβαρή ανησυχία για την υγεία των πολιτών. Η ποιότητα του αέρα μπορεί να βελτιωθεί με τη μετάβαση στη βιώσιμη κινητικότητα που τροφοδοτείται από ΑΠΕ, τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, την εισαγωγή γεωργικών τεχνικών χαμηλών εκπομπών, μεταξύ άλλων για τη διαχείριση του ζωικού κεφαλαίου, της κοπριάς και των λιπασμάτων.
• Κλίμα: Οι προσπάθειες προσαρμογής σε κάθε κράτος μέλος πρέπει να ενταθούν για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Ενώ η ΕΕ έχει κατορθώσει να αποσυνδέσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την οικονομική ανάπτυξη, αρκετά κράτη-μέλη αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εφαρμογή του συστήματος εμπορίας εκπομπών για τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και τη μικρή βιομηχανία.

Η Επιτροπή έχει διαθέσει διάφορα κονδύλια στα κράτη μέλη για την κάλυψη των επενδυτικών αναγκών τους, ύψους περίπου 122 δισ. ευρώ ετησίως, σε όλους τους περιβαλλοντικούς στόχους και προτεραιότητες. Τα περισσότερα κράτη μέλη πρέπει να κάνουν περαιτέρω χρήση αυτών των κονδυλίων για να ενισχύσουν την ικανότητα των κρατών μελών να επιτύχουν αποτελεσματική εφαρμογή.

Όσον αφορά την περιβαλλοντική διακυβέρνηση, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο περισσότερα κράτη-μέλη να βελτιώσουν περαιτέρω την πρόσβαση του κοινού στα δικαστήρια για την προσβολή αποφάσεων, πράξεων ή παραλείψεων, ιδίως στους τομείς του σχεδιασμού που σχετίζονται με τα ύδατα, τη φύση και/ή την ποιότητα του αέρα.