Ενίσχυση της πράσινης μετάβασης μέσω εταιρικών σχέσεων ΕΕ και Ασίας- Ειρηνικού

Disclaimer: Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος διαδικτυακού τόπου με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς αναφορά στο RAWMATHUB.GR (με ενεργό link) ή χωρίς την προηγούμενη γραπτή άδεια του RAWMATHUB.GR. 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, λαμβάνοντας υπόψη ότι από κοινού παράγουν σχεδόν το 70% των παγκόσμιων εκπομπών. Οι συνδυασμένες δυνάμεις των περιφερειών και οι διευρυνόμενες συνεργασίες για το κλίμα και την ενέργεια (CEP) δημιουργούν ευκαιρίες για την προώθηση κοινών περιβαλλοντικών στόχων, πιο ουσιαστική και διαφοροποιημένη διεθνή συνεργασία και επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης.

Οι CEP είναι απαραίτητες για την προώθηση της απαλλαγής από τις εκπομπές άνθρακα, τη γεφύρωση των κενών χρηματόδοτησης ενεργειών για το κλίμα, την επέκταση συστημάτων καθαρής ενέργειας και την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης. Ωστόσο, απαιτείται η αναβάθμιση της κλίμακας, του πεδίου και της αυστηρότητας αυτών των συμφωνιών, η διαρκής πολιτική δέσμευση και η σύζευξη των υποχρεώσεων με κίνητρα για να μετατραπεί ουσιαστικά η φιλοδοξία σε δράση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρωτοστατεί στην πράσινη μετάβαση. Οι εκπομπές μειώθηκαν σχεδόν 37% από το 1990. Η παραγωγή από ΑΠΕ σχεδόν τριπλασιάστηκε από το 2004 και πλέον αντιπροσωπεύει σχεδόν το 50% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ταυτόχρονα, οι CEP προωθούν την πράσινη ατζέντα της  ΕΕ στο εξωτερικό και περιβαλλοντικοί στόχοι ενσωματώνονται σε εμπορικές και στρατηγικές συμφωνίες, παράλληλα με πρακτικές όπως η δέουσα επιμέλεια στο πλαίσιο της βιωσιμότητας, η πρόληψη αποψίλωσης των δασών και η θέσπιση εργαλείων για τη διασυνοριακή προσαρμογή των εκπομπών άνθρακα.

Οι CEP είναι κρίσιμες για την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, η οποία είναι υπεύθυνη για ένα αυξανόμενο μερίδιο των εκπομπών και επικίνδυνα εκτεθειμένη στην κλιματική αλλαγή. Ο άνθρακας αντιστοιχεί στο 57% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η παραγωγή ενέργειας αυξήθηκε κατά 202% από το 2000, με την περιοχή να φιλοξενεί το 75% των εργοστασίων παραγωγής ενέργειας με χρήση άνθρακα παγκοσμίως. Ακραία καιρικά φαινόμενα στην περιοχή έχουν επηρεάσει 48 εκατομμύρια ανθρώπους και έχουν οδηγήσει σε απώλειες 35,6 δισ. δολαρίων ΗΠΑ το 2021. Η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί 4,5 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους ετησίως, αριθμός που αντιστοιχεί στο 70% του παγκόσμιου συνόλου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού έχουν πλεονεκτήματα που αλληλοσυμπληρώνονται. Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία προσφέρει διάφορα εργαλεία πολιτικής για το κλίμα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο μεγαλύτερος συνεισφέρων στη χρηματοδότηση του κλίματος, η οποία έχει σχεδόν τριπλασιάστηκε από το 2013, και έχει μακροχρόνιο ρεκόρ στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο. Η ΕΕ χρησιμοποιεί την αγοραστική και ρυθμιστική της ισχύ για να βελτιώσει τα περιβαλλοντικά πρότυπα παγκοσμίως.

Η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού είναι η μηχανή ανάπτυξης και η βιομηχανική δύναμη του σύγχρονου κόσμου. Η περιοχή φιλοξενεί τρεις στους τέσσερις αποφοίτους φυσικών επιστημών, τεχνολογίας, μηχανικής και μαθηματικών παγκοσμίως. Το μερίδιο της στην παγκόσμια οικονομία και μεταποίηση έχει σχεδόν διπλασιαστεί από τη δεκαετία του 1990. Ο μέσος όρος επενδύσεων σε υποδομές στην αναδυόμενη Ασία είναι επταπλάσιος του μέσου όρου του ΟΟΣΑ. Η περιβαλλοντική ολοκλήρωση εξελίσσεται θετικά και ο αριθμός των εμπορικών συμφωνιών στην περιοχή έχει αυξηθεί από 8 σε σχεδόν 150 από το 2000.

Από τη μεριά της, η ΕΕ όλο και περισσότερο ενσωματώνει τη βιωσιμότητα στις εμπορικές της πολιτικές, μέτρα εφαρμογής και δεσμεύσεις. Δεκαέξι από 24 διμερείς συμφωνίες με χώρες της Ασίας-Ειρηνικού περιέχουν όρους για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Δύο από τους τέσσερις πυλώνες της Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης ΕΕ και της Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) επικεντρώνονται στο κλίμα και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Ωστόσο, η εμβάθυνση των εν ισχύ δεσμεύσεων, παράλληλα με την οριστικοποίηση της συμφωνίας Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership και την αναβάθμιση των διαπεριφερειακών πλατφορμών, θα βελτίωνε περαιτέρω την αποτελεσματικότητα.

Από το 2021, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναπτύξει στοχευμένα μέσα πράσινης συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων 37 περιβαλλοντικών εταιρικών σχέσεων στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, οι οποίες περιλαμβάνουν ορυκτές πρώτες ύλες, πράσινες τεχνολογίες, χρηματοδότηση για το κλίμα, αναπτυξιακή συνεργασία και πράσινες συμμαχίες.

Οι συνεργασίες στον τομέα των ορυκτών πρώτων υλών στοχεύουν σε κρίσιμα ορυκτά που τροφοδοτούν την πράσινη μετάβαση. Από την έκδοση του νόμου περί κρίσιμων πρώτων υλών της ΕΕ τον Μάρτιο του 2023, οι Βρυξέλλες έχουν υπογράψει 10 από τις 14 υπάρχουσες συνεργασίες, μεταξύ άλλων με την Αυστραλία, το Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν. Αυτές οι συμφωνίες στοχεύουν στην κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης, στη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας και στη στήριξη των κλιματικών στόχων. Απαιτούνται όμως ισχυρότερες περιβαλλοντικές διασφαλίσεις και ευκαιρίες εξέλιξης της αλυσίδας αξίας.

Το υδρογόνο θα αποδειχθεί απαραίτητο για την απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα σε δύσκολους βιομηχανικούς τομείς και στην αποθήκευση ενέργειας. Η ΕΕ έχει συνάψει εταιρικές σχέσεις υδρογόνου με την Ιαπωνία και το Καζακστάν με σκοπό την επένδυση σε κοινή έρευνα, την από κοινού ανάπτυξη υποδομών, τη θέσπιση προτύπων και την εναρμόνιση των κανονισμών και, τέλος, τη διαχείριση των εφοδιαστικών αλυσίδων.

Η πρωτοβουλία EU Global Gateway κινητοποιεί προσαρμοσμένη αναπτυξιακή βοήθεια με στόχο την πράσινη μετάβαση, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορικών οδών της Κεντρικής Ασίας και της θωράκισης των χωρών του Ειρηνικού από τον κίνδυνο περιβαλλοντικών καταστροφών. Αλλά ενώ προγράμματα όπως εκείνο των 11,7 δισ. δολαρίων ΗΠΑ για τη βελτίωση των ενεργειακών αγορών των χωρών της ΝΑ Ασίας αντανακλούν την κλίμακα της απαιτούμενης φιλοδοξίας, άλλα προγράμματα υπολείπονται ανάλογης έντασης.

Οι συνεργασίες της πρωτοβουλίας Just Energy Transition Partnerships (JETP) αποζημιώνουν την πρόωρη απόσυρση εργοστασίων παραγωγής ενέργειας με χρήση άνθρακα και χρηματοδοτούν την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού είναι αποδέκτης δύο εκ των τεσσάρων ενεργών JETP, με αναθέσεις 20 δισ. δολαρίων στην Ινδονησία και 15,8 δισ. δολαρίων στο Βιετνάμ. Με μόλις 16 δισ. δολάρια, η Ινδονησία θα μπορούσε να καλύψει τους στόχους για τις ΑΠΕ έως το 2030. Ωστόσο, οι συνεισφορές πραγματοποιούνται με πολύ αργούς ρυθμούς, με μόνο 1% των δεσμευμένων κεφαλαίων να έχει αποδοθεί στην Ινδονησία έως τον Δεκέμβριο του 2024.

Οι πράσινες συμμαχίες παρέχουν πλαίσια για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνεργασίας. Η ΕΕ έχει συνάψει διμερείς συμφωνίες με την Ιαπωνία και Νότια Κορέα και μια διαπεριφερειακή με χώρες του Ειρηνικού. Αυτές οι συμφωνίες προάγουν κοινές προτεραιότητες αειφορίας και συνοχή και ευθυγραμμίζουν τους κοινωνικοοικονομικούς και περιβαλλοντικούς στόχους. Απαιτείται όμως περαιτέρω προσπάθεια για την υλοποίηση των δεσμεύσεων.

Παράλληλα με τις επικείμενες πρωτοβουλίες Global Energy Transitions Forum και Clean Trade and Investment Partnerships, η επεκτεινόμενη σουίτα των CEP έχει σημαντικές δυνατότητες για την προώθηση της πράσινης μετάβασης. Συνδυάζοντας τους οικονομικούς πόρους της ΕΕ και τη ρυθμιστική της ισχύ με τη βιομηχανική ικανότητα, την ισχύ των υποδομών και το υψηλό επίπεδο δεξιοτήτων της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού, οι CEP μπορούν να ξεκλειδώσουν συνέργειες και να επιτρέψουν και στις δύο περιοχές να προωθήσουν τις φιλοδοξίες τους για το κλίμα.

Ωστόσο, οι άμεσες πιέσεις, όπως οι αποπληρωμές του χρέους στην Ασία και οι ανησυχίες για την ασφάλεια στην ΕΕ, κινδυνεύουν να απομακρύνουν την προσοχή και τους πόρους μακριά από το κλίμα. Οι υποχρεώσεις της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ πρέπει να υποστηρίζονται από οικονομικά κίνητρα και ανάπτυξη ικανοτήτων για τη διευκόλυνση της πράσινης μετάβασης της Ασίας.

Επίσης, οι CEP θα πρέπει να στοχεύουν στρατηγικά περιοχές με τον υψηλότερο αντίκτυπο, όπου ευθυγραμμίζονται περιβαλλοντικοί και κοινωνικοοικονομικοί στόχοι, όπως η ανάπτυξη των αγορών δικαιωμάτων άνθρακα και η διασυνοριακή ενεργειακή υποδομή. Η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των CEP για να δοθεί προτεραιότητα στα διαπεριφερειακά φόρουμ και η γεφύρωση των εξαγγελιών με την εφαρμογή θα αποδειχθεί καθοριστικής σημασίας. Μετατρέποντας την κοινή φιλοδοξία σε πιο συγκεκριμένη δράση μέσω των CEP, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού μπορούν να έχουν εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Με πληροφορίες από eastasiaforum.org

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ RAWMATHUB.GR