Οι αναταράξεις στις ροές πετρελαίου και πετροχημικών μέσω των Στενών του Ορμούζ, που ακολούθησαν το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν, έχουν συρρικνώσει την παγκόσμια προσφορά χημικών προϊόντων και έχουν οδηγήσει τις τιμές των πλαστικών και των πολυμερών στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων ετών. Δεδομένου ότι τα υλικά αυτά ενσωματώνονται σε πλήθος προϊόντων, από ανταλλακτικά αυτοκινήτων μέχρι παιχνίδια, οι επιπτώσεις διαχέονται ήδη σε ολόκληρη τη βιομηχανική αλυσίδα.
Περίπου 20 έως 25 δισεκατομμύρια δολάρια σε αξία πετροχημικών προϊόντων διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ ετησίως, σύμφωνα με την Rabobank, υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι οι συνεχιζόμενες αναταράξεις στη ροή αυτών των υλικών, θα ωθήσουν τους παραγωγούς να μετακυλίσουν το υψηλότερο κόστος στους καταναλωτές.
«Όποιος εισάγει από τη Μέση Ανατολή, δηλαδή σχεδόν όλοι σε κάποιο βαθμό, έχει χάσει έναν μεγάλο προμηθευτή και αναγκάζεται να βρει εναλλακτικής πηγές προμήθειας σε εξαιρετικά υψηλότερες τιμές», δήλωσε ο Joel Morales του τμήματος Chemical Market Analytics της OPIS. Η Μέση Ανατολή αντιπροσώπευε πάνω από το 40% των εξαγωγών πολυαιθυλενίου το 2025, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία, και πραγματοποιεί αποστολές σε σχεδόν κάθε περιοχή εκτός της Βόρειας Αμερικής, την επόμενη μεγαλύτερη εξαγωγική περιοχή.
Οι τιμές πλαστικών όπως το πολυαιθυλένιο (PE) και το πολυπροπυλένιο (PP) έχουν αυξηθεί κατακόρυφα από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ακολουθώντας το υψηλότερο κόστος του αργού πετρελαίου και των πρώτων υλών. «Η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα έχει καταστεί αβέβαιη, με έως και 50% της προμήθειας πολυαιθυλενίου να είναι μη διαθέσιμη, να έχει περιοριστεί ή να έχει επηρεαστεί μετά τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Dow, Jim Fitterling.
Το σοκ στις πρώτες ύλες διαχέεται στη βιομηχανία πλαστικών
Οι αναλυτές ανέφεραν ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να επηρεάσει σχεδόν 1,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερήσιων εξαγωγών νάφθας σε παγκόσμια κλίμακα, περιορίζοντας περαιτέρω τη διαθεσιμότητα πρώτων υλών για την παραγωγή πετροχημικών. Το περιθώριο κέρδους διύλισης νάφθας στην Ασία έναντι του αργού πετρελαίου Brent έχει υπερτριπλασιαστεί από τα τέλη Φεβρουαρίου 2026, όταν ξεκίνησε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, φτάνοντας σε ιστορικά υψηλά, πάνω από 400 δολάρια ανά τόνο στις 20 Μαρτίου 2026.
Ο Maksim Sonin, στέλεχος ενέργειας στο Center for Fuels of the Future και στο Stanford Hydrogen Initiative, δήλωσε ότι η απότομη αύξηση των τιμών αντανακλά ένα αυξανόμενο «ασφάλιστρο κινδύνου», με την Ασία να είναι ιδιαίτερα ευάλωτη, δεδομένης της μεγάλης εξάρτησης της από τη νάφθα ως βασική πετροχημική πρώτη ύλη στην παραγωγή πλαστικών. Η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ινδία, μεταξύ άλλων, είναι οι πιο εκτεθειμένες λόγω της εξάρτησης τους από εισαγόμενο αργό πετρέλαιο και τα πετροχημικά προϊόντα.
Ασία και Ευρώπη πιέζονται ενώ οι ΗΠΑ κερδίζουν πλεονέκτημα
Οι κατασκευαστές πλαστικών στην Ασία και την Ευρώπη, οι οποίοι εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενες πρώτες ύλες και τον εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή, αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος εισροών και περιορισμένα περιθώρια κέρδους. Η Ευρώπη πιέζεται από το αυξανόμενο κόστος των εισαγόμενων πρώτων υλών, ενώ οι τρέχουσες τιμές της νάφθας έχουν καταστήσει τις υπάρχουσες συμβάσεις μη λειτουργικές, αφήνοντας τους παραγωγούς να προσπαθούν να μετακυλίσουν το κόστος στους πελάτες, δήλωσε η LyondellBasell.
Η Βόρεια Αμερική είναι σχετικά ευνοημένη, λόγω της διαθεσιμότητας πρώτων υλών. Ο Agustin Izquierdo, οικονομικός διευθυντής της αμερικανικής εταιρείας πετροχημικών LyondellBasell, δήλωσε ότι οι τιμές του πολυαιθυλενίου και του πολυπροπυλενίου, μαζί με τα οξυκαύσιμα που συνδέονται με το αργό πετρέλαιο, έχουν αυξηθεί σημαντικά από την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν, προσθέτοντας ότι οι παραγγελίες του Απριλίου είναι οι ισχυρότερες εδώ και αρκετούς μήνες, παρά τις αυξήσεις των τιμών. «Γίνεται προφανές ότι η Βόρεια Αμερική είναι μια περιοχή σε πλεονεκτική θέση όσον αφορά στις πρώτες ύλες και θα συνεχίσουμε να το εκμεταλλευόμαστε αυτό στο μέλλον».
Τα πλαστικά στις ΗΠΑ κατασκευάζονται σε μεγάλο βαθμό με χρήση φυσικού αερίου, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας, σε αντίθεση με άλλες χώρες, όπου οι παραγωγοί βασίζονται κυρίως στη νάφθα, ένα παράγωγο του αργού πετρελαίου. Με περισσότερο από το 50% της παραγωγής πολυαιθυλενίου να εξάγεται, οι Αμερικανοί παραγωγοί βλέπουν «σημαντικά» κέρδη, δήλωσε ο Utpal Sheth του τμήματος Chemical Market Analytics της OPIS.
Με πληροφορίες από reuters.com
