Οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν με την ΕΕ, την Ιαπωνία και το Μεξικό σε στρατηγικές για κρίσιμα ορυκτά, στο πλαίσιο των προσπαθειών τους να αποδυναμώσουν την κυριαρχία της Κίνας στην αγορά των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στις βιομηχανίες άμυνας και υψηλής τεχνολογίας. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη γεωοικονομική στρατηγική διαφοροποίησης των εφοδιαστικών αλυσίδων, με στόχο τη διασφάλιση σταθερής πρόσβασης σε μέταλλα όπως το λίθιο, το νικέλιο, οι σπάνιες γαίες και το κοβάλτιο.
Σε πρόσφατη δήλωση του, ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ για θέματα εμπορίου, Jamieson Greer, ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ιαπωνία προχωρούν σε συνεργασία με στόχο να «καταρτίσουν σχέδια δράσης για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων κρίσιμων ορυκτών».
Όπως επισημαίνεται, τα σχέδια αυτά θα περιλαμβάνουν συντονισμένες εμπορικές πολιτικές και εργαλεία -μεταξύ των οποίων και μηχανισμούς όπως κατώτατες προσαρμοσμένες τιμές- με σκοπό τον περιορισμό των τρωτών σημείων και την αντιμετώπιση κινδύνων που μπορούν να διαταράξουν την προμήθεια ΚΟΠΥ. Κατά τον Greer, η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να αποτελέσει το υπόβαθρο για μια «δεσμευτική πολυμερή συμφωνία» στο εμπόριο κρίσιμων ορυκτών με ομοϊδεάτες εταίρους.
Η ανακοίνωση ήρθε ως αποτέλεσμα της Critical Minerals Ministerial -μιας διεθνούς υπουργικής συνάντησης για τα κρίσιμα ορυκτά που πραγματοποιήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2026 στην Ουάσινγκτον και φιλοξενήθηκε από το Τμήμα Εξωτερικών των ΗΠΑ με κύριους οικοδεσπότες τον Υπουργό Εξωτερικών Marco Rubio και τον Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ JD Vance. Στη σύνοδο συμμετείχαν εκπρόσωποι από περισσότερες από 50 χώρες -συμπεριλαμβανομένων μελών της G7, χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Αυστραλίας, της Νέας Ζηλανδίας και άλλων σημαντικών διεθνών εταίρων- με στόχο να συζητηθούν τρόποι ενίσχυσης, διαφοροποίησης και εφοδιαστικής ασφάλειας για κρίσιμα ορυκτά, ιδίως σε σχέση με την εξάρτηση από την Κίνα.
Σύμφωνα με κοινή δήλωση, τα μέρη αναμένεται να καταλήξουν εντός 30 ημερών σε μνημόνιο κατανόησης, ώστε να αποτυπωθεί επίσημα η δέσμευση τους σε αυτή την κοινή προσπάθεια.
Σχέδιο δράσης για το Μεξικό
Ξεχωριστά, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν -με την ολοκλήρωση της συνάντησης στην Ουάσινγκτον- μια αντίστοιχη πρωτοβουλία συνεργασίας με το Μεξικό, με στόχο τον περιορισμό των τρωτών σημείων στις αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών. Οι δύο πλευρές παρουσίασαν ένα 60ήμερο σχέδιο δράσης, που επικεντρώνεται στην κατάρτιση εμπορικών πολιτικών ειδικά για τα κρίσιμα ορυκτά. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται και διαβουλεύσεις για μηχανισμούς κατώτατων ορίων τιμών, οι οποίοι θα μπορούσαν να ενταχθούν σε μια δεσμευτική πολυμερή συμφωνία.
Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει ότι οι χώρες θα προχωρήσουν στον εντοπισμό συγκεκριμένων έργων εξόρυξης, επεξεργασίας και μεταποίησης κρίσιμων ορυκτών -τόσο σε ΗΠΑ και Μεξικό όσο και σε επιλεγμένες τρίτες χώρες, χωρίς ωστόσο να ανακοινωθούν περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο Jamieson Greer σημείωσε ότι η συνεργασία ΗΠΑ–Μεξικού αναδεικνύει «την κοινή δέσμευση των δύο χωρών να αντιμετωπίσουν τις στρεβλώσεις της παγκόσμιας αγοράς, που έχουν καταστήσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες της Βόρειας Αμερικής ευάλωτες σε αναταράξεις».
Η ανακοίνωση αποκτά πρόσθετο βάρος καθώς έρχεται λίγους μήνες πριν από την υποχρεωτική αναθεώρηση της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά. Παρότι η ανακοίνωση του United States Trade Representative δεν περιέλαβε τον Καναδά, ο υπουργός Φυσικών Πόρων του Καναδά, Tim Hodgson, βρισκόταν επίσης παρών στη συνάντηση.
«Αποτυχημένη» αγορά
Οι σχετικές συμφωνίες στοχεύουν να κατευθύνουν επενδύσεις σε αλυσίδες αξίας εκτός Κίνας και να περιορίσουν την εξάρτηση από το Πεκίνο για σπάνιες γαίες και άλλα κρίσιμα ορυκτά που αποτελούν βασικές εισροές σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας -από ηλεκτρικά οχήματα έως ημιαγωγούς- όπως ανέφεραν Αμερικανοί εμπορικοί αξιωματούχοι.
Σε τοποθέτηση του, ο αντιπρόεδρος Vance υποστήριξε ότι «η διεθνής αγορά κρίσιμων ορυκτών καταρρέει», επισημαίνοντας ότι η αστάθεια των τιμών καθιστά σχεδόν αδύνατη τη σταθερή επενδυτική δραστηριότητα. Όπως είπε, όσο οι τιμές παραμένουν ασταθείς και απρόβλεπτες, έργα εξόρυξης και επεξεργασίας θα καθυστερούν ή θα εγκαταλείπονται, επειδή δεν μπορούν να εξασφαλίσουν βιώσιμη χρηματοδότηση και προβλεψιμότητα εσόδων.
Ως απάντηση σε αυτή την πραγματικότητα, πρότεινε τη δημιουργία ενός εμπορικού κέντρου για κρίσιμα ορυκτά, το οποίο θα λειτουργεί ως πιο προστατευμένο πλαίσιο συνεργασίας απέναντι σε εξωτερικές διαταράξεις. Κεντρικό στοιχείο της προσέγγισης που περιέγραψε είναι μια συντονισμένη συμφωνία για κατώτατα όρια τιμών, ώστε να μειωθεί η μεταβλητότητα και να ενισχυθεί η επενδυτική ασφάλεια σε νέες παραγωγικές και μεταποιητικές εγκαταστάσεις.
Με πληροφορίες από mining.com
