Βουλγαρία: Εντείνονται οι διαδηλώσεις κατά της εξόρυξης σχιστολιθικού αερίου

Αυτή η περιοχή της Βουλγαρίας περιλαμβάνει ένα τμήμα που ονομάζεται «Sitovolona», η γεωγραφική και ιστορική περιοχή της Νότιας Δοβρουτσά, όπου παράγεται το μεγαλύτερο μέρος του σιταριού της χώρας. Το έδαφος της περιοχής είναι ιδιαίτερα γόνιμο. Επομένως, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι εδώ και πολλά χρόνια οι ντόπιοι αντιδρούν σε αυτό που θεωρούν επικίνδυνη δραστηριότητα στη γη τους. Αλλά η σημασία της παραγωγής σιταριού έχει επίσης αυξηθεί ως αποτέλεσμα του πολέμου. Αν μη τι άλλο, είναι μάλλον απίθανο ο πόλεμος να ευνοήσει την εξόρυξη σχιστολιθικού αερίου στο Sitovolona. 

Η ιδέα ότι το σχιστολιθικό αέριο θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από τη ρωσική ενέργεια δεν είναι κάτι καινούργιο. Συζητήθηκε, για παράδειγμα, σε συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2012.

Ωστόσο, στις 5 Ιουλίου 2022, το Δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση ενός κατώτερου δικαστηρίου που ανέτρεψε έκθεση της Περιφερειακής Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Υδάτων του Ντόμπριτς, η οποία έκανε λόγο για αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις και προέτρεψε να απορριφθεί το σχέδιο εξόρυξης σχιστολιθικού φυσικού αερίου στη συγκεκριμένη περιοχή (δηλαδή τη Sitovolona). Η επένδυση αυτή, σε έκταση 219 τετραγωνικών χιλιομέτρων, προτάθηκε από την εταιρεία Rusgeokom BG EOOD.

Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η έκθεση περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν ήταν σύμφωνη με το νόμο και, ως εκ τούτου, το κατώτερο δικαστήριο δικαίως την ακύρωσε. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η έκθεση δεν παρείχε αποδεικτικά στοιχεία που να υποστηρίζουν τα αρνητικά της συμπεράσματα έναντι του προτεινόμενου σχεδίου. Το Δικαστήριο σημείωσε επίσης ότι η έκθεση ανέφερε επιλεκτικές μόνο απόψεις που εκφράστηκαν στη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης, οι οποίες ήταν αντίθετες με ό,τι είχε διαπιστωθεί κατά την αρχική εξέταση του θέματος.

Οι παραγωγοί σιταριού είναι εξοργισμένοι. Πέντε μη κυβερνητικές οργανώσεις υπέβαλαν αίτημα επανεξέτασης, η οποία μέχρι τις 14 Ιουλίου 2022 είχε συγκεντρώσει περίπου 3.000 υπογραφές. Με το αίτημα αυτό ζητούν να εγκριθεί νέος νόμος που να απαγορεύει τη χρήση καλλιεργήσιμης γης για εξόρυξη φυσικού αερίου, πετρελαίου και άλλων υπόγειων πόρων και να διευρυνθεί ο ορισμός των προστατευόμενων περιοχών.

Οι σιτοκαλλιεργητές ισχυρίζονται ότι το έδαφος της Δοβρουτσά είναι μοναδικό στο είδος του λόγω κάποιων ειδικών συνθηκών. Πάνω από το 85% είναι chernozem (μαύρη γη) που περιέχει πολύ υψηλό ποσοστό οργανικών ουσιών που καθιστούν το έδαφος πολύ γόνιμο και συμβάλλουν σε υψηλές γεωργικές αποδόσεις. Το αίτημα υπογραμμίζει επίσης ότι η καλλιεργήσιμη γη συρρικνώνεται παγκοσμίως, ενώ η ΕΕ χάνει εκατοντάδες εκτάρια καλλιεργήσιμης γης κάθε χρόνο.

Επικαλούμενες επιστήμονες, οι ΜΚΟ στο αίτημα τους περιγράφουν τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει η διάνοιξη των προτεινόμενων 43 γεωτρήσεων. Επισημαίνουν επίσης ότι, εκτός από το γόνιμο έδαφος της, η περιοχή διαθέτει υπόγεια νερά που αποτελούν την κύρια πηγή πόσιμου και αρδευτικού νερού σε αυτή την περιοχή της χώρας και ταυτόχρονα ζωτικό παράγοντα για τα οικοσυστήματα.

Το αίτημα απευθύνεται μεταξύ άλλων στο Βουλγαρικό Κοινοβούλιο, σε όλες τις πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στους Βούλγαρους βουλευτές και στον Επίτροπο Περιβάλλοντος της ΕΕ Virginius Sinkevičius.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έδωσε μια νέα διάσταση στο ζήτημα του σχιστολιθικού φυσικού αερίου, τόσο στη Βουλγαρία όσο και αλλού, αλλά αυτή η διαμάχη έχει μια σχετικά μακρά ιστορία που αφορά κυρίως περιβαλλοντικούς λόγους και όχι τις ανάγκες της αγοράς ενέργειας.

Για την εξόρυξη σχιστολιθικού αερίου, απαιτείται βάθος γεώτρησης 1.000-3.000 μέτρων. Ένα υγρό που αποτελείται από νερό, άμμο και διάφορες χημικές ουσίες στη συνέχεια εγχέεται υπό υψηλή πίεση (600 bar) για να δημιουργήσει ρωγμές στο βράχο και να απελευθερώσει το αέριο. Αυτή η τεχνολογική μέθοδος (fracking), θεωρείται πιο επικίνδυνη από τους επικριτές της, οι οποίοι φοβούνται τον κίνδυνο σεισμών και άλλων γεωλογικών φαινομένων από τη θραύση του υπεδάφους.

Επιπλέον, είναι πιθανόν ότι αυτή η μέθοδος μολύνει τα υπόγεια νερά κυρίως λόγω της διαρροής υδρογονανθράκων. Κάθε γεώτρηση θα καταλάμβανε μια μέση έκταση 36 εκταρίων, γεγονός που θα οδηγούσε σε κατακερματισμό του τοπίου. Τέλος, η γεώτρηση απαιτεί περίπου 20 εκατομμύρια λίτρα νερού, ποσότητα ίση με αυτή που καταναλώνουν καθημερινά 100.000 κάτοικοι.

Αυτό, ωστόσο, δεν εμπόδισε τις ΗΠΑ να επιδιώξουν την «Επανάσταση του Σχιστόλιθου» που επέτρεψε στη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου να αυξήσει σημαντικά την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, σύμφωνα με το Robert Strauss Center for International Security and Law.

Το σχέδιο REPowerEU της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που κατατέθηκε στις 18 Μαΐου 2022, προτείνει μια σειρά μέτρων για τη διαφοροποίηση των προμηθειών φυσικού αερίου. Αλλά όταν πρόκειται για εναλλακτικές πηγές ενέργειας, δεν αναφέρει το σχιστολιθικό αέριο, αλλά εστιάζει στην ηλιακή και αιολική ενέργεια, τις αντλίες θερμότητας και το ανανεώσιμο υδρογόνο.

Ο Tomas Maz, εκπρόσωπος πολωνικής εταιρείαw πετρελαίου και φυσικού αερίου, στον ιστότοπο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αναφέρει ότι τάσσεται υπέρ της εξόρυξης σχιστολιθικού φυσικού αερίου. Αν και παραδέχεται ότι η διαρροή αερίου στο πόσιμο νερό είναι μια έγκυρη ανησυχία, ο Maz πιστεύει ότι μπορεί να αποτραπεί με προσεκτικές μεθόδους γεώτρησης. Σημειώνει επίσης ότι στην Πολωνία, το 85% του νερού που χρησιμοποιείται, ανακυκλώνεται.

Το περιβαλλοντικό επιχείρημα μερικές φορές είναι εύκολο να χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά, αλλά μπορεί επίσης να είναι πολύ επιτακτικό. Οι σιτοκαλλιεργητές της Νότιας Δοβρουτσά έθεσαν τα επιχειρήματα τους. Τώρα εναπόκειται στις αρχές να διορθώσουν το λάθος – ή όχι.

Με πληροφορίες από Newsbulletin247.com

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ RAWMATHUB.GR