Κων/νος Λασκαρίδης: Το ταξίδι μου στην έρευνα και τις εφαρμογές των Ορυκτών Πρώτων Υλών

Κων/νος Λασκαρίδης: Το ταξίδι μου στην έρευνα και τις εφαρμογές των Ορυκτών Πρώτων Υλών

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Λασκαρίδης είναι Διευθυντής Ορυκτών Πόρων και Μεταλλευτικής στην Ε.Α.Γ.Μ.Ε., Τεχνικός Υπεύθυνος του Εργαστηρίου ΛΙΘΟΣ και Εθνικός Εκπρόσωπος της Ε.Α.Γ.Μ.Ε. στην EuroGeoSurveys (EGS).

Η ομάδα του RAWMATHUB.GR συνομιλεί, σε μια αποκλειστική συνέντευξη, με τον Δρ. Κωνσταντίνο Λασκαρίδη, ο οποίος μιλά για την επιλογή του να σπουδάσει Γεωλογία και για τις εξαιρετικές εμπειρίες που απέκτησε από το ταξίδι του στην έρευνα και τις εφαρμογές των ορυκτών πρώτων υλών που κινούν τον κόσμο γύρω μας.

Όπως ο ίδιος αναφέρει, η ενασχόλησή του με την επιστήμη της γεωλογίας του έχει δείξει ότι πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κόσμος σήμερα μπορούν να λυθούν από γεωλόγους. Οι γεωλόγοι μπορεί να προσφέρουν στην έρευνα, αξιολόγηση και μελέτη για την αύξηση των απαιτούμενων φυσικών πόρων, τους φυσικούς κινδύνους και την κλιματική αλλαγή.

RAWMATHUB.GR: Αγαπητέ κ. Λασκαρίδη μπορείτε να μας κάνετε μια σύντομη περιγραφή της μέχρι τώρα επαγγελματικής σας πορείας και των σημείων - σταθμών που θεωρείτε ότι καθόρισαν σε σημαντικό βαθμό την εξέλιξή της;

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Τελείωσα τις σπουδές Γεωλογίας / Παλαιοντολογίας και την Διδακτορική Διατριβή μου στο Πανεπιστήμιο Friedrich - Alexander - Ερλάνγκεν – Νυρεμβέργης, στη Γερμανία. Η πρώτη μου εργασία ήταν ως υπεύθυνος του Τμήματος Έρευνας και Ανάπτυξης της Εταιρείας Α.Ε.Ε. Αργυρομεταλλευμάτων και Βαρυτίνης, σημερινή Imerys, στο Τμήμα Περλίτη.

Από το 1991, μετά από Πανελλήνιο Διαγωνισμό προσλήφθηκα ως Γεωλόγος Ερευνητής στη Διεύθυνση Κοιτασματολογίας του Ι.Γ.Μ.Ε. Το 1999 δημιουργήσαμε το Διαπιστευμένο Εργαστήριο ελέγχου Ποιότητας Διακοσμητικών Πετρωμάτων «ΛΙΘΟΣ» και έως σήμερα είμαι Τεχνικός Υπεύθυνος του εργαστηρίου. Το 2009 ανέλαβα Δ/ντής Κοιτασματολογίας του ΙΓΜΕ έως τον Μάρτιο του 2019 και από τον Απρίλιο του 2019, μετά την σύσταση της Ε.Α.Γ.Μ.Ε., συνεχίζω ως Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Ορυκτών Πόρων & Μεταλλευτικής, της Αρχής.

Σημείο σταθμός ήταν όταν, τον Νοέμβριο του 2012, ορίσθηκα Εθνικός εκπρόσωπος του Ι.Γ.Μ.Ε., νυν Ε.Α.Γ.Μ.Ε., στον Οργανισμό των Γεωλογικών Ινστιτούτων της Ευρώπης (EuroGeoSurveys) και μέλος της ομάδας εμπειρογνωμόνων Ορυκτών Πρώτων Υλών (ΟΠΥ) των EuroGeoSurveys. Επίσης καθοριστικό βαθμό στην εξέλιξη μου και εμπειρία μου, ήταν ο διορισμός ως μέλος της επιτροπής του ΥΠΕΚΑ, 2011–2014, για την αξιολόγηση του οικονομικού και αποθεματικού δυναμικού των δημόσιων μεταλλείων.

RAWMATHUB.GR:  Μπορείτε να μας περιγράψετε τι σας κέντρισε το ενδιαφέρον να σπουδάσετε Γεωλογία και, ως πραγματικός ειδικός, να μας εξηγήσετε τη σημασία της επιστήμης της Γεωλογίας για τον άνθρωπο και για την πρόοδο;

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Η επιλογή να σπουδάσω Γεωλογία ήταν η επαγγελματική ενασχόληση του πατέρα μου με την εξόρυξη μαρμάρου και η διαδρομή που έκανε στις διάφορες μαρμαροφόρες περιοχές της Ελλάδος: Θάσος - Πεντέλη - Επίδαυρος - Διόνυσος - Θάσος. Τη σημασία της επιστήμης της Γεωλογίας για τον άνθρωπο και για την πρόοδο, πιστεύω ότι, δεν μπορείς να την περιγράψεις σε λίγες γραμμές.

Κάθε μέρα κατανοείς όλο και περισσότερο την αναγκαιότητα της Γεωλογίας. Το ότι σε καθημερινή βάση ο κοινός άνθρωπος, από την γέννησή του, με την επαφή που έρχεται με τον Τάλκη, χρησιμοποιεί τα ορυκτά, έως και σήμερα που τέθηκαν οι νέοι στόχοι της «απανθράκωσης» και «ηλεκτροκίνησης», είναι απαραίτητη η εξόρυξη και παραγωγή των ορυκτών πρώτων υλών (ΟΠΥ).

Οι προβλέψεις δείχνουν ότι οι ανάγκες για ΟΠΥ, απαραίτητες για την μετάβαση στην αποκαλούμενη «πράσινη» ενέργεια (όπως ο χαλκός, το νικέλιο, το κοβάλτιο, το λίθιο, οι σπάνιες γαίες, κ.λπ.) ξεπερνούν την τρέχουσα παραγωγή στην Ε.Ε και όχι μόνο. Τα γεωλογικά Ινστιτούτα της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης και της ΕΑΓΜΕ, μπορεί να συμβάλουν στη μείωση της εξάρτησης της Ε.Ε από τις εισαγωγές κρίσιμων πρώτων υλών, με επαναξιολόγηση των εγχώριων πόρων, ολοκληρώνοντας την γεωλογική ερευνητική προσπάθεια. Και εμείς αναφέραμε εδώ μόνο έναν τομέα. Υπάρχει η εμπλοκή της Γεωλογίας στην έρευνα των νερών, της ενέργειας, των φυσικών καταστροφών, κ.λπ. 

Τη σημασία της επιστήμης της Γεωλογίας για τον άνθρωπο και για την πρόοδο, πιστεύω ότι, δεν μπορείς να την περιγράψεις σε λίγες γραμμές. Κάθε μέρα κατανοείς όλο και περισσότερο την αναγκαιότητα της Γεωλογίας.

RAWMATHUB.GR: Έχετε εργασθεί σε διάφορους οργανισμούς σε θέσεις που σχετίζονται με έρευνα. Ήταν εξαρχής αυτός ο στόχος σας ή προέκυψε στην πορεία;

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Από την εποχή που έκανα έρευνα για την διδακτορική διατριβή μου και ασχολούμουν με το θέμα της χρήσης των λευκών Ανθρακικών ως πληρωτικών υλικών στη Βιομηχανία και ιδιαίτερα στην χαρτοβιομηχανία και κατόπιν στην Εταιρεία Α.Ε.Ε. Αργυρομεταλλευμάτων και Βαρυτίνης, ως υπεύθυνος Έρευνας και Ανάπτυξης του Περλίτη και μετέπειτα στο ΙΓΜΕ και νυν ΕΑΓΜΕ εμπλεκόμενος στα διάφορα ερευνητικά Ανταγωνιστικά έργα, πάντα οι θέσεις μου σχετιζόταν με την έρευνα. Δεν μπορώ να πω ότι το επεδίωξα, αλλά μου άρεσε και το συνέχισα, γιατί πάντα έχεις νέους στόχους, οι οποίοι κρατούν το ενδιαφέρον σου αμείωτο.

Πάντα οι θέσεις που κατείχα σχετίζονταν με την έρευνα. Δεν μπορώ να πω ότι το επεδίωξα, αλλά μου άρεσε και το συνέχισα, γιατί πάντα έχεις νέους στόχους, οι οποίοι κρατούν το ενδιαφέρον σου αμείωτο. 

RAWMATHUB.GR: Ως Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Ορυκτών Πόρων & Μεταλλευτικής της ΕΑΓΜΕ μπορείτε να μας αναφέρετε, με όσες λεπτομέρειες επιθυμείτε, ποιος είναι ο ρόλος της ΕΑΓΜΕ στην έρευνα των Ορυκτών Πρώτων Υλών στην Ελλάδα και ποια είναι τα ερευνητικά θέματα με τα οποία ασχολείται ο φορέας αυτήν την περίοδο;

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Η γεωλογική έρευνα από τους φορείς, όπως το Ι.Γ.Μ.Ε. και οι προκάτοχοι του και σήμερα η Ε.Α.Γ.Μ.Ε., που ασχολήθηκαν με αυτή στη χώρα μας, συνέβαλε και συμβάλλει αποκλειστικά στην αποτύπωση - καταγραφή και τελικά τη γνώση της βασικής γεωλογικής δομής της χώρας, στον τομέα του εντοπισμού και της αξιολόγησης των ορυκτών πρώτων υλών της και στην εκπόνηση του Μεταλλογενετικού της Χάρτη.

Μερικά από τα πλέον αξιόλογα επιτεύγματα στον τομέα της έρευνας εντοπισμού και αξιολόγησης των μεταλλικών και μη μεταλλικών Ορυκτών Πρώτων Υλών (Ο.Π.Υ.), είναι:

  • Η γεωλογική χαρτογράφηση ευρύτερων περιοχών μεταλλευτικού ενδιαφέροντος, όπως ήταν η χαρτογράφηση των βωξιτοφόρων περιοχών Οίτης, Γκιώνας, Παρνασσού, που αποτύπωσε τις μεταλλοφόρες επαφές των βωξιτικών οριζόντων με τα περιβάλλοντα πετρώματα, αλλά και άλλων περιοχών, που υποβοήθησαν στην κατανόηση των μεταλλογενετικών κανόνων για την έρευνα.
  • Η μεταλλευτική έρευνα με έμφαση στα βωξιτικά κοιτάσματα της Στερεάς Ελλάδας, τα σιδηρονικελιούχα κοιτάσματα της Κεντρικής Εύβοιας και Λοκρίδας καθώς και τα κοιτάσματα χρωμίτη στο ορεινό συγκρότημα του Βούρινου Κοζάνης.
  • Η έρευνα των ενεργειακών πόρων της Χώρας σε συνεργασία, για μεν τον λιγνίτη, με τη ΔΕΗ, για δε τα ραδιενεργά μεταλλεύματα, με την Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ) μέχρι το 1985 και μετά αυτοτελώς.
  • Η ανακάλυψη και αξιολόγηση της μεταλλοφόρου εμφάνισης του χαλκούχου κοιτάσματος στις Σκουριές Χαλκιδικής, όπου σήμερα η «Ελληνικός Χρυσός» αναπτύσσει την επένδυση που θα τοποθετήσει τη χώρα μας ανάμεσα στις μεγαλύτερες παραγωγούς χρυσού και χαλκού στην Ευρώπη, με τον χαλκό να θεωρείται ένα από τα μέταλλα της βιώσιμης ανάπτυξης λόγω της χρήσης του στις ΑΠΕ, την ηλεκτροκίνηση κ.α.
  • Η διερεύνηση της ποιότητας των κοιτασμάτων μαγνησίτη στην Χαλκιδική και ο καθορισμός των κριτηρίων αξιολόγησής τους.
  • Ο εντοπισμός και η αξιολόγηση των κοιτασμάτων θειούχων βασικών μετάλλων μολύβδου και ψευδαργύρου στη Βόρεια Ελλάδα και στην Πελοπόννησο, όπου πρόσφατα με απόφαση της Γενικής Γραμματείας Ενέργειας και Πρώτων Υλών ολοκληρώθηκε ο διεθνής διαγωνισμός για την εκμίσθωση των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης στον Δημόσιο Μεταλλευτικό Χώρο Μολάων.
  • Ο εντοπισμός χρυσοφόρου κοιτάσματος επιθερμικού τύπου στην περιοχή Σαππών και των χρυσοφόρων συγκεντρώσεων σε περιοχές της Ανατολικής Ροδόπης και σε νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου. 
  • Η συμβολή της μετεγκατάστασης των λατομείων «θηραϊκής γης» και κίσσηρης της νήσου Σαντορίνης, στα νησιά Γυαλί και Μήλο.
  • Η χαρτογράφηση, μελέτη και αξιολόγηση των κοιτασμάτων γύψου της Δυτικής Ελλάδας και της Κρήτης. 
  • Ο εντοπισμός κοιτάσματος ειδικών μαγνησιούχων αργιλικών ορυκτών ατταπουλγίτη - σαπωνίτη στην περιοχή των Γρεβενών.
  • Η αξιολόγηση των λευκών ανθρακικών πετρωμάτων της χώρας και η εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας για συν-διαχείριση και αξιοποίηση των εξορυκτικών αποβλήτων από την εκμετάλλευση ασβεστιτικών και δολομιτικών μαρμάρων σε μαρμαροφόρες περιοχές της Μακεδονίας.
  • Η διερεύνηση λύσεων εναλλακτικής αξιοποίησης των δημόσιων εγκαταλειμμένων λατομείων
  • Η δημιουργία ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων λατομείων θραυστών αδρανών υλικών και η σύνταξη Άτλαντα Αδρανών Υλικών
  • Η δημιουργία ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων των διαφόρων Διακοσμητικών Πετρωμάτων της χώρας και η έκδοση Άτλαντα Διακοσμητικών Πετρωμάτων και Δομικών Λίθων.

Η πλήρης ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (τότε ΕΟΚ) το 1981 έδωσε τη δυνατότητα στο ΙΓΜΕ να απορροφήσει πόρους, που σταδιακά ενίσχυσαν τους διαθέσιμους εθνικούς πόρους, από τα προγράμματα Δημοσίων Επενδύσεων με τα οποία σχεδόν εξ ολοκλήρου χρηματοδοτούνταν μέχρι τότε τα έργα του ΙΓΜΕ. Έτσι, χρηματοδοτήθηκαν προγράμματα μεγαλύτερης χρονικής διάρκειας για συγκεκριμένες ορυκτές πρώτες ύλες (π.χ. ζεόλιθους, ραδιενεργά μεταλλεύματα, μάρμαρα κ.ά.), που υλοποιήθηκαν κυρίως με το Α΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (Α΄ ΚΠΣ, 1989-1993).

Ακολούθησε χρηματοδότηση από το Β΄ ΚΠΣ, που κάλυψε τις χρηματοδοτήσεις των έργων της περιόδου 1994-1999, όπου η προτεραιότητα των μεταλλευτικών ερευνητικών έργων ευρίσκεται σε ανταγωνισμό με γεω-επιστημονικά έργα ευρύτερου κοινωνικού χαρακτήρα. Συνέχεια αυτών ήταν το Γ΄ ΚΠΣ (2000-2006), όπου στον τομέα των Μεταλλικών Ορυκτών, το καινοτόμο τεχνολογικό εγχείρημα υδρομεταλλουργικής ανάκτησης Ni και Co σε εργαστηριακή και ημιβιομηχανική κλίμακα και αξιοποίησης των σχετικά φτωχών ποιοτήτων λατεριτών επιβεβαίωσε τη δυνατότητα εκλεκτικής και αποδοτικής εκχύλισης του Νικελίου και του Κοβαλτίου από φτωχούς ελληνικούς λατερίτες.

Στο ΕΣΠΑ 2007– 2013 επιβεβαιώθηκε αποθεματικό δυναμικό 10 περίπου εκατομμυρίων τόνων ολιβινίτη Α’ ποιότητας, στο δυτικό περιθώριο του Δημόσιου Μεταλλείου του Βάβδου Ν. Χαλκιδικής και αναπτύχθηκαν σύγχρονες τεχνολογίες φιλικές προς το περιβάλλον για την ανάκτηση μεταλλικών αξιών, αξιοποιώντας φτωχές Ο.Π.Υ και απορρίμματα.

Σήμερα στο ΕΣΠΑ 2014-2020, λόγω και της αυξημένης ανάγκης σε κρίσιμα ορυκτά και μέταλλα, πραγματοποιείται μεταξύ άλλων Κοιτασματολογική-Μεταλλευτική έρευνα εντός του Δημόσιου Μεταλλευτικού Χώρου Κιμμερίων, με στόχο την διαπίστωση της παρουσίας ή μη οικονομικά ενδιαφερόντων, αλλά και κρίσιμων και πολύτιμων στοιχείων στα ορυκτά της μεταλλοφορίας (Cu, Au, Bi, Te, W, κ.λπ.). Επίσης αναγνωριστικού σταδίου έρευνα πραγματοποιείται για παρουσία λιθίου σε νεώτερες λεκάνες περιοχών Κεντρικής Μακεδονίας και νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.

Στόχος των ερευνών των προγραμμάτων για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες ήταν η «οριοθέτηση» ελπιδοφόρων κοιτασματοπιθανών περιοχών σε όλη την επικράτεια και όχι ο εντοπισμός ενός βέβαιου αποθεματικού δυναμικού σε επιλεγμένες περιοχές. Σκοπός, η παραγωγή πρωτογενούς πλούτου για αξιοποίηση, προς όφελος του Έλληνα φορολογούμενου.

Επίσης με χρηματοδότηση από το Εθνικό σκέλος του ΠΔΕ, ολοκληρώνεται το επόμενο διάστημα ο Οδηγός Ελληνικών Ορυκτών Πρώτων Υλών, ο οποίος θα συνεισφέρει ουσιαστικά στην κωδικοποίηση/επικαιροποίηση της διαθέσιμης πληροφόρησης και θα παρέχει χαρτογραφικές πληροφορίες και αναφορές σε φιλικό προς το χρήστη περιβάλλον στην Αγγλική γλώσσα, για την έγκυρη και αξιόπιστη ενημέρωση των ξένων φορέων. Η εφαρμογή Web GIS που αναπτύχθηκε θα ενσωματωθεί στην ιστοσελίδα που δημιουργείται στην πύλη της ΕΑΓΜΕ.

Η γεωλογική έρευνα από τους φορείς, όπως το Ι.Γ.Μ.Ε. και οι προκάτοχοι του και σήμερα η Ε.Α.Γ.Μ.Ε., που ασχολήθηκαν με αυτή στη χώρα μας, συνέβαλε και συμβάλλει αποκλειστικά στην αποτύπωση - καταγραφή και τελικά τη γνώση της βασικής γεωλογικής δομής της χώρας, στον τομέα του εντοπισμού και της αξιολόγησης των ορυκτών πρώτων υλών της και στην εκπόνηση του Μεταλλογενετικού της Χάρτη.

RAWMATHUB.GR: Είστε επίσης ιδρυτικό μέλος του Εργαστηρίου ΛΙΘΟΣ, ενός από τα πρώτα εργαστήρια της Ελλάδας που διαπιστεύτηκαν, το οποίο έχει μακρά ιστορία στον ποιοτικό έλεγχο των διακοσμητικών πετρωμάτων. Πως προέκυψε η ιδέα να ιδρυθεί ένα τέτοιο εργαστήριο και πως αυτό έχει συνδράμει στην πιστοποίηση ειδικά του ελληνικού μαρμάρου; Έχει την υποστήριξη σε πόρους (υλικούς και ανθρώπινους) για να επιτελέσει το έργο του;

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Το Εργαστήριο με την επωνυμία «ΛΙΘΟΣ»δημιουργήθηκε από το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ι.Γ.Μ.Ε.) το 1999, με στόχο τον ποιοτικό προσδιορισμό και τη διερεύνηση της καταλληλότητας των διακοσμητικών πετρωμάτων, για τις διάφορες χρήσεις τους. Ο διαρκής στόχος του Εργαστηρίου είναι η προσφορά υψηλής ποιότητας υπηρεσιών, με σκοπό την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και την ισχυροποίηση της θέσης του «Ελληνικού Διακοσμητικού Πετρώματος».

Η βιομηχανία μαρμάρων της Ελλάδας αποτελεί έναν από τους βασικότερους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, δεδομένου του μεγάλου βαθμού εξωστρέφειάς του, αλλά και έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς, ευρισκόμενος στην 1η πεντάδα, παγκοσμίως. Εξάγει περίπου το 76% της παραγωγής του μαρμάρου σε περισσότερες από 120 χώρες.

Το Εργαστήριο «ΛΙΘΟΣ» λειτουργεί, υπό τη σημερινή του μορφή, από το 1999 (από τον Δεκέμβρη του 2008 στις νέες του εγκαταστάσεις στο ΟΛΥΜΠΙΑΚΟ ΧΩΡΙΟ) και προσφέρει τις υπηρεσίες του στον κλάδο των διακοσμητικών πετρωμάτων, ενώ παράλληλα συμμετείχε και συμμετέχει σε διάφορα ερευνητικά προγράμματα (Ανταγωνιστικά, ΕΣΠΑ, Διακρατικά, κ.λπ.), κλαδικές εκθέσεις, ημερίδες, συνέδρια, επιτροπές και άλλες εκδηλώσεις. Από το 2002, είναι διαπιστευμένο από το Ε.ΣΥ.Δ., κατά EN ISO/IEC 17025 : 2005 και από το 2021 κατά EN ISO/IEC 17025 : 2017.

Η βιομηχανία μαρμάρων της Ελλάδας έχει κατανοήσει πλέον τη σημασία της απόδοσης σήμανσης CE σε τελικά προϊόντα από διακοσμητικά πετρώματα (πλάκες, κυβόλιθοι, πλάκες ορθομαρμάρωσης, κ.λπ.), διότι με τη γνώση των φυσικομηχανικών χαρακτηριστικών τα τελικά προϊόντα, αποκτούν ταυτότητα και η σήμανση CE, η οποία αποδίδεται, μέσω αυτής της ταυτότητας, αυξάνει την ανταγωνιστικότητά τους στην αγορά. Με τον τρόπο αυτό, ο ενδιαφερόμενος, λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία αυτά, μπορεί να χρησιμοποιήσει ορθολογικά το κάθε προϊόν, ελαχιστοποιώντας τις πιθανότητες κακοτεχνίας, λόγω της άστοχης επιλογής προϊόντος.

Αυτό αποτυπώνεται και στην υπογραφή στις 26 Οκτωβρίου 2021, του μνημονίου συνεργασίας μεταξύ του «Συνδέσμου Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας – Θράκης (Σ.Ε.Μ.Μ.Θ)» και της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), που αποσκοπεί στην ανάπτυξη μιας δημιουργικής και στενής συνεργασίας μέσω κοινών δράσεων που θα αποφέρουν πολλαπλά οφέλη τόσο για την ΕΑΓΜΕ όσο και για τον Σ.Ε.Μ.Μ.Θ. Έως σήμερα, το εργαστήριο ΛΙΘΟΣ έχει την αμέριστη συμπαράσταση της εκάστοτε Διοίκησης και επιτελεί απρόσκοπτα το έργο του.

Η βιομηχανία μαρμάρων της Ελλάδας αποτελεί έναν από τους βασικότερους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, δεδομένου του μεγάλου βαθμού εξωστρέφειάς του, αλλά και έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς, ευρισκόμενος στην 1η πεντάδα, παγκοσμίως. Εξάγει περίπου το 76% της παραγωγής του μαρμάρου σε περισσότερες από 120 χώρες.

RAWMATHUB.GR: Έχετε ασχοληθεί ενεργά με το θέμα ένταξης της Λαυρεωτικής στο παγκόσμιο δίκτυο γεωπάρκων της UNESCO. Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια για αυτό;

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Για 1η φορά έγινε προσπάθεια ένταξης της Λαυρεωτικής στο παγκόσμιο δίκτυο γεωπάρκων της UNESCO, με το Έργο «Ανάδειξη Γεωτόπων – Γεωπάρκων: Συμβολή στην Αειφόρο Ανάπτυξη», που είχε ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (Ε.Π.ΑΝ.) του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης 2000-2006 με τελικό δικαιούχο το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών και προϊστάμενο έργου την κ. Ειρ. Θεοδοσίου, γεωλόγο της Διεύθυνσης Γενικής Γεωλογίας και Γεωλογικών Χαρτογραφήσεων (ΔΓΓΧ) του ΙΓΜΕ.

Σκοπός ήταν ο σχεδιασμός του Δυνητικού Γεωπάρκου Λαυρεωτικής, για την προώθηση του γεωτουρισμού και εν γένει του ήπιου τουρισμού, μέσα από τη διατήρηση της γεωλογικής κληρονομιάς και της ανάδειξης των γεωτόπων. Δυστυχώς η τότε προσπάθεια δεν στέφθηκε από επιτυχία και πέρασαν αρκετά χρόνια μέχρι να αναληφθούν πάλι προσπάθειες από την ΕΑΓΜΕ και τον τότε Γ.Δ κ. Τσώκο Ανδρέα.

Το 2020 έγινε η σύγκλιση του Φορέα Διαχείρισης (Ε.ΔΙ.Α.ΓΕ. Λαυρεωτικής) σε σώμα και πάρθηκε η απόφαση για πρόθεση του Φορέα διαχείρισης του Γεωπάρκου για επανυποβολή του φακέλου για ένταξή του στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO. Εξασφαλίσθηκε η έδρα για στέγαση του Φορέα Διαχείρισης εντός της ΔΑΝΕΤΑΛ στο Δήμο Λαυρίου και την επικαιροποίηση του επανυποβληθέντος φακέλου την ανέλαβε η Ε.Α.Γ.Μ.Ε.

Ο φάκελος υποβλήθηκε τον Νοέμβριο του 2020 και τον Οκτώβριο του 2021 έγινε η αξιολόγηση με φυσική παρουσία των αξιολογητών της UNESCO. Πιστεύω ότι, με κάποιες ελάχιστες συμπληρωματικές επεμβάσεις, θα είμαστε στην ευχάριστη θέση να δούμε τον επόμενο χρόνο, την ένταξη του Γεωπάρκου Λαυρεωτικής στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO.

RAWMATHUB.GR: Ποια είναι η άποψή σας για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και του ρόλου που οι ορυκτές πρώτες ύλες καλούνται να διαδραματίσουν; Είναι προετοιμασμένη η ελληνική εξορυκτική βιομηχανία για την επόμενη μέρα;

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Το 2017, η Παγκόσμια Τράπεζα δημοσίευσε μελέτη με τίτλο: «Ο αυξανόμενος ρόλος των ορυκτών και των μετάλλων για ένα μέλλον με λιγότερο άνθρακα», η οποία κατέληξε ότι, για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, θα υπάρξει σημαντική αύξηση της ζήτησης σε πολλά βασικά ορυκτά και μέταλλα, για την εφαρμογή τεχνολογιών καθαρότερης ενέργειας.

Το 2019, η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία διαμορφώνει επίσης το τοπίο για την αυξημένη ανάγκη σε κρίσιμα ορυκτά και μέταλλα. Συνεπώς η επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας στην Ε.Ε έως το 2050, βασίζεται σημαντικά στη χρήση ορυκτών με βάση διάφορες μελέτες θα απαιτηθούν σημαντικά αυξημένες ποσότητες -τέσσερεις έως έξη φορές περισσότερο- για μία σειρά από μέταλλα και βιομηχανικά ορυκτά.

Όσον αφορά το ερώτημα εάν η ελληνική εξορυκτική βιομηχανία είναι προετοιμασμένη για την επόμενη μέρα, δεν μπορώ να το απαντήσω άμεσα, αλλά σύμφωνα με στοιχεία και ανακοινώσεις του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ), στη χώρα μας ο εξορυκτικός κλάδος απαντά στις προκλήσεις της κυκλικής οικονομίας, πέραν της γνωστής φειδούς στη διαχείριση των ορυκτών πόρων που αποτελεί τη βάση της βιωσιμότητας του, με σειρά καλών πρακτικών αξιοποίησης «δευτερογενών κοιτασμάτων» αλλά και υποδειγμάτων βιομηχανικής συμβίωσης.

Ενδεικτικά τέτοια παραδείγματα αφορούν έως σήμερα, την αξιοποίηση παλιών αποθέσεων λευκολίθου χάρις σε νέες τεχνικές εμπλουτισμού, τη χρήση των απορριμμάτων λατομείων ασβεστιτικού μαρμάρου κυρίως, για παραγωγή πληρωτικών προϊόντων ανθρακικού ασβεστίου, την αξιοποίηση ψιλομερών περλίτη στην κεραμική και στις κατασκευές κ.λπ.

Σύμφωνα με στοιχεία και ανακοινώσεις του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ), στη χώρα μας ο εξορυκτικός κλάδος απαντά στις προκλήσεις της κυκλικής οικονομίας, πέραν της γνωστής φειδούς στη διαχείριση των ορυκτών πόρων που αποτελεί τη βάση της βιωσιμότητας του, με σειρά καλών πρακτικών αξιοποίησης «δευτερογενών κοιτασμάτων» αλλά και υποδειγμάτων βιομηχανικής συμβίωσης.

RAWMATHUB.GR: Ειδικά για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, ως κοιτασματολόγος, ποια προσέγγιση θεωρείτε ότι πρέπει να ακολουθήσει η εξορυκτική βιομηχανία για να επιτύχει τους στόχους κάλυψης των διαρκώς αυξανόμενων αναγκών;

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Το σίγουρο είναι ότι, για να γίνει πιο ψηφιακή, ενεργειακά αποδοτική και κλιματικά ουδέτερη η Ε.Ε, θα χρειαστούν περισσότερες κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως το λίθιο και το κοβάλτιο για την κατασκευή μπαταριών και ηλεκτρικών μηχανών. Οι τεχνολογίες αυτές θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη στρατηγικών τομέων όπως: η ανανεώσιμη ενέργεια, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και οι ψηφιακές τεχνολογίες.

Ως κοιτασματολόγος πιστεύω ότι, η Ευρωπαϊκή και η Ελληνική εξορυκτική βιομηχανία αντίστοιχα, θα πρέπει όπως προαναφέρθηκε να αυξήσουν την προώθηση της ανακύκλωσης και της ανάκτησης των κρίσιμων πρώτων υλών από επεξεργασία αποβλήτων και απορριμμάτων εξόρυξης και να μεταβούν προς μια πιο κυκλική οικονομία, αξιοποιώντας τα αποτελέσματα των ερευνητικών εργασιών.

RAWMATHUB.GR: Με δεδομένη την παγκόσμια στροφή προς την απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα (net-zero), υπάρχουν διάφορες προτάσεις σε ερευνητική και πρώιμη βιομηχανική κλίμακα διαδικασιών εξόρυξης και επεξεργασίας ορυκτών πρώτων υλών προς αυτήν την κατεύθυνση. Σύμφωνα με τις γνώσεις και την εμπειρία σας θεωρείτε ρεαλιστική την εφαρμογή αυτών των προτάσεων ή απέχουμε πολύ από την υλοποίησή τους;

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Η χώρα μας και όχι μόνο έχει υψηλό κοιτασματολογικό δυναμικό ορυκτών πρώτων υλών. Όμως η μετατροπή αυτού του δυναμικού σε πλούτο απαιτεί μία επίμονη προσπάθεια κοιτασματολογικής και μεταλλευτικής έρευνας για την ποσοτικοποίησή τους, την ανάληψη επενδυτικού ρίσκου, την απόκτηση και διατήρηση της διοικητικής και κοινωνικής άδειας λειτουργίας και φυσικά την βιώσιμη λειτουργία των μεταλλείων. Το πιθανότερο είναι να μην επαρκέσει το χρονικό διάστημα και να έχουμε παράταση της ημερομηνίας! Εκτός και εάν οι έρευνες τρέξουν με διαφορετικούς ρυθμούς.

RAWMATHUB.GR: Ας κλείσουμε με μία φράση που μπορεί να περιγράψει συνοπτικά το τι έχετε αποκομίσει από το «ταξίδι» σας έως σήμερα στην επιστήμη της γεωλογίας και πιθανά να εμπνεύσει σπουδαστές σε αυτόν τον τομέα.

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Η ενασχόλησή μου με την επιστήμη της γεωλογίας, μου έχει δείξει ότι, πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κόσμος σήμερα μπορούν να λυθούν από γεωλόγους. Οι γεωλόγοι μπορεί να προσφέρουν στην έρευνα, αξιολόγηση και μελέτη για την αύξηση των απαιτούμενων φυσικών πόρων, τους φυσικούς κινδύνους και την κλιματική αλλαγή.

Κάθε ερευνητικό έργο που ολοκληρώνεται είναι ένα «ταξίδι» με «ταξιδιωτικό οδηγό» την επιστήμη της γεωλογίας, σε εξωτερικούς διαφορετικούς χώρους. Στο τέλος κάθε ταξιδιού, σου μένει πάντα η ικανοποίηση ότι, εκτός της δικιάς σου ευχαρίστησης από τα αποτελέσματα, αυτός ο πλούτος της ερευνητικής δραστηριότητας σου, θα ανακατανεμηθεί εν μέρει σε πολλούς ακόμη, τους οποίους και θα βοηθήσεις.

RAWMATHUB.GR: Σας ευχαριστούμε θερμά κ. Λασκαρίδη για τον χρόνο που μας διαθέσατε και για όλα αυτά που μας είπατε!

Κωνσταντίνος Λασκαρίδης: Και εγώ σας ευχαριστώ.

Στο τέλος κάθε ερευνητικού «ταξιδιού» με «ταξιδιωτικό οδηγό» την επιστήμη της γεωλογίας σου μένει πάντα η ικανοποίηση ότι, εκτός της δικιάς σου ευχαρίστησης από τα αποτελέσματα της έρευνας, αυτός ο ίδιος ο πλούτος της ερευνητικής δραστηριότητάς σου, θα ανακατανεμηθεί εν μέρει σε πολλούς ακόμη, τους οποίους και θα βοηθήσεις.

Disclaimer: Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος άρθρου με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς αναφορά στο RAWMATHUB.GR (με ενεργό link) ή χωρίς την προηγούμενη γραπτή άδεια του RAWMATHUB.GR. 
foolwo rawmathub.gr on Google News
Image

Έγκυρη ενημέρωση για την αξιακή αλυσίδα των raw materials

NEWSLETTER